Στο … φυσικό του περιβάλλον, στο χώρο του σινεμά και στα πλαίσια του 58ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, παρουσιάστηκε το έκτο μυθιστόρημα του Παύλου Θ. Κάγιου «Ο κλήρος της τρικυμίας»
«Ποιος αποφασίζει στη ζωή μας; Εμείς ή όλα είναι γραμμένα στο τυχερό ή άτυχο αστέρι μας;» αναρωτιούνται οι δύο ήρωες του βιβλίου, ο Θόδωρος και η Ιωάννα. Δύο τριαντατριάχρονοι που ερωτεύονται με την πρώτη ματιά, αγνοώντας πως «μέσα στης τύχης θα πιαστούν τη μήτρα» κουβαλώντας αμαρτίες γονέων…
Η παρουσίαση του μυθιστορήματος –εκδόσεις Καστανιώτης- έγινε στον ΙΑΝΟ της Θεσσαλονικης όπου οι ηθοποιοί Γιάννης Τσορτέκης και Εύα Σωφρονίδου διάβασαν αποσπάσματα από το βιβλίο. Και η δημοσιογράφος Βίκυ Χαρισοπούλου με τον ποιητή Τέλλο Φίλη μίλησαν γι’ αυτό και τον συγγραφέα, έναν άνθρωπό του όπου επί 35 χρόνια ο κινηματογράφος συγκέντρωσε τη δημοσιογραφική του ιδιότητα.
«Διάβασα το βιβλίο πρώτα, ως μυθιστορία…» ξεκίνησε να λέει η Βίκυ Χαρισοπούλου και συνέχισε: «Ο Θόδωρος και η Ιωάννα, δύο νέοι τριάντα χρονώ… ερωτεύονται στη Νέα Υόρκη όπου βρίσκονται για διαφορετικούς ο καθένας λόγους (ο όμορφος Θόδωρος με ρίζες στην Καλαμάτα και άνετη οικονομικά ζωή στην Αθήνα, προκειμένου να παίξει σε μια πρωτοποριακή θεατρική παράσταση με τίτλο “Οιδίποδας εχθρός”) κι η άσχημη Ιωάννα απ’ τη Σαλονίκη που εχει πρόσφατα μάθει οτι είναι υιοθετημένη, απο… φυγή. Η μοίρα όμως τους παίζει ενα άσχημο παιγνίδι …και… (ε, δε θα τα πω και όλα… Η μυθιστορία τελειώνει με το συγγραφέα να αναρρωτέται για λογαριασμό του αναγνώστη, αν θα τολµήσουν να πάνε κόντρα στη µοίρα ή θα υποταχθούν στην ύβρη των προγόνων – του πατέρα – «Οιδίποδα εχθρού»-…
Στη δεύτερη ανάγνωση (η σειρά δεν εχει σημασία -ανάλογα με την πετριά του καθένα …εγω απ’ την τρίτη άρχισα…), στη δεύτερη λοιπόν ανάγνωση μου βγήκε το …στόρυμπορντ, που λέτε κι εσείς …οι σινεφίλ…
Έτοιμο σενάριο για τηλεοπτική σειρά ή ενα φίξιον κοινωνικοπολιτικής διαχρονίας. Βρήκα και για τον εαυτό μου ρόλο.. (αυτόν της ..γερο-αναρχικής νταντάς -Πολυνίκης)
Απ’ τον προπαππού Μάρκο που φερε το προπατορικό αμάρτημα…Κι εκανε το κλεμμένο δακτυλίδι, σιρμαγιά για την ίδρυση της αυτοκρατορίας του, και την αβγάτησε την περιουσία και…αλλά τα παιδιά του τον έκλεισαν στη Μονή Δαφνίου που συνέχιζε επίσης την παράδοση του Ιερού του Δαφνίου Απόλλωνα ή Λοξία -του προστάτη των ψυχασθενών και τιμωρού των ασεβών και… ύστερα ήρθαν κι άλλοι, κι άλλοι ασεβείς επίγονοι -όλοι γεννημένοι ή δρώντες σε σημεία κομβικά, καθοριστικά της νεώτερης ελληνικής ιστορίας:
-25 Ιουλίου του 1974,
-Νοέμβρη του 73,
-Το 1987 -τότε που το ΠΑΣΟΚ κουβαλούσε την Ελλάδα στην πλάτη του για δεύτερη τετραετία,
-…18 Οκτώβρη του 1981 – τη γέννηση του Θόδωρου που “φέρει μέσα του το πρωτογενές σημάδι ενός αμείλικτου προαισθήματος επερχόμενων θυελλωδών συναισθημάτων”
-25 Γενάρη του 2015 – τη μέρα που ο ΣΥΡΙΖΑ παιρνει διερευνητική εντολή σχηματισμού κυβέρνησης απ το πρόεδρο της Δημοκρατίας , Ιωάννα και νεογέννητο βγαίνουν ατο μαιευτήριο…
-Και στο μυαλό του Θόδωρου περνα η σκέψη “Κοιτα να δείς , τη μέρα των εκλογών του 1981 που εγινε κυβέρνηση μια μη δεξια παράταξη, το ΠΑΣΟΚ για πρώτη φορά ύστερα απο πολλές δεκετίες ανωμαλιών γεννήθηκα εγω. Και τωρα , 34 χρόνια μετα, ανήμερα των εκλογών που εβγαλαν για πρώτη φορά αριστερή κυβέρνηση στην Ελλάδα, γεννήθηκε ο γιός μου μ’ ένα χαμόγελο στα χειλάκια του”.
Αλλα κι οι τόποι : ο Μοριάς παλαιοελλαδιτών προπάππων, “οι Ρίζες” της κυτταρικής κοιτίδας των πρωταγωνιστών όχι στην Αρκαδία της μυθολογικής ευτυχίας αλλα στην Καλαμάτα , το Ναυπλιο και το Μπούρτζι της φυλακής του πρώτου Θόδωρου – του Κολοκοτρώνη, η Πάτρα της πρώτης ελεύθερης Ελλάδας και των ελληνικών επιχειρήσεων της οικογένειας, η Αθήνα και η Κηφισιά και οι βίλες των επιγόνων -πού μετατράπηκαν στα δίσεκτα χρόνια μας ψυχιατρεία …
-Η Σαλονίκη και ο Χορτιάτης των ηρώων, η Βεργίνα των Μακεδόνων, η Νέα Μηχανιώνα των προσφύγων, και…η Νέα Υόρκη των ελληνικών κι νεοελληνικών κοινοτήτων…Οπως και να το δείτε: σαν εναν ωραίο ερωτικό μύθο με αναγωγές ιστορίας (μυθ-ιστόρημα -διευκρινίζει ο υπότιτλος στο εξώφυλλο ), σαν έτοιμο σενάριο κινηματογραφικής ταινίας, σα θεατρικό έργο, , σαν τηλεοπτικό σίριαλ (που κι απο ποιον να γυριστεί κι αυτό – το Mega έκλεισε, ο Αλφα τόριξε στη μουρμούρα κι ο Sky ψαχνει για …neo-survivors με κάθε ηθικό και μή τίμημα)
-Σαν την ιστορία της νεώτερης Ελλάδας και του “κλήρου της τρικυμίας” που μας κληροδότησαν και συνεχίζουμε να κληροδοτούμε κι εμείς ως νέοι “Οιδίποδες εχθροί” στις γενιές των επιγόνων (απ το “σταθμό” της απελευθέρωσης του 1821 , του 1850, του 1900, των νέων χωρών, του Β΄παγκοσμίου πολέμου, του εμφυλίου, της Χούντας, της μεταπολίτευσης αλλα όχι και …μετα-νοοτροπίας, το 1981 της αλλαγής – του ΠΑΣΟΚ , του…φιλολογικού αλλα κυρίως πολιτικού νεολογισμού της “πρώτης φοράς ΑΡΙΣΤΕΡΑ…” των 200 χρόνων αυτής της νοσούσας ελληνικότητας μας … (“Η Ελλάδα είναι η αρένα της μοίρας μας” λέει ο Θόδωρος στη σελίδα 292 του βιβλίου – του Παύλου που με το 6ο του συγγραφικό κληροδότημα – το “κλήρο της τρικυμίας” μας καθιστά ημάς τους αναγνώστες κληροδόχους της τρικυμιώδους αλήθειας του»…
«Δεν είσαι μόνος σου στην αναζήτηση ρίζας…»
«Σκεφτόμουν τι είναι αυτό που κάνει το μυθιστόρημα του Παύλου Κάγιου ήδη εμβληματικό ανάγνωσμα με την κυκλοφορία του, ποια μυστική ερμηνεία του πέρασε από στόμα σε στόμα, εν αγνοία της κριτικής, ώστε τουλάχιστον οι δικοί μου φίλοι και γνωστοί που ρώτησα να το έχουν ήδη διαβάσει από το καλοκαίρι» ξεκίνησε να λέει στην ομιλία γου ο Τέλλος Φίλης.
Και συνέχισε:«Περπατώντας ένα ζεστό απόγευμα στην παραλία της Θεσσαλονίκης με το βιβλίο στα χέρια σαν να φωτίστηκε ένα σύμπαν που ως τότε αγνοούσα. Οι βασικοί χαρακτήρες του είναι μια πατρίδα με δυο πρόσωπα, δυο ανάγκες και δυο ρίζες. Είναι δηλαδή κάτι πολύ πιο βαθύ από δυο μυθιστορηματικούς ήρωες. Κι έτσι κατάλαβα την πλεκτάνη που τόσο με γοήτευσε, με ρούφηξε και με απόθεσε αργά το βράδυ να ψάχνω τις αναφορές, τις αποστάσεις την κρυμμένη τρυφερότητα για τις ρίζες μου που μοσχοβολά το βιβλίο του και ταυτόχρονα τις απανωτές ματαιώσεις, τις άκαρπες αμφιβολίες τα μπλοκαρισμένα σχέδια και τα όνειρα που παραμένουν όνειρα όσο κι αν παλεύει κανείς για την πραγμάτωσή τους.
Ο κλήρος της τρικυμίας είναι η Ιστορία των χρόνων μας,  απαλλαγμένη από περιττούς επιθετικούς προσδιορισμούς και πικρά γρήγορα συμπεράσματα. Είναι ένα επίμονο, επίπονο και οξυδερκές ξύσιμο, ως την ουσία μας, ως εκεί που φτάνοντας,  γινόμαστε κοινωνοί μια αλήθειας που φοβόμαστε να αντιμετωπίσουμε  ή βρισκόμαστε στην αρχή ενός νέου κλήρου, όμως  αυτή τη φορά προετοιμασμένοι, οπλισμένοι θα ‘λεγα με εφόδια μια πείρα ζωής που δεν την εκμεταλλευτήκαμε γιατί το Εγώ μας διψούσε για καταξίωση κι όχι για λύτρωση.
Ο Παύλος Κάγιος γνώστης βαθύς ενός κινηματογράφου που επιμένει να είναι Τέχνη κι όχι  μια απλή κατανάλωση χρόνου, στήνει το σκηνικό του για τη δική του ιδιωτική κι ανομολόγητη λύτρωση, κι έτσι λειτουργεί θεραπευτικά και στον άγνωστο ανώνυμο αναγνώστη του κι αυτό δεν είναι ένα κόλπο μαγικό, αλλά μια μέθεξη αναγνώστη και συγγραφέα, πέρα και πάνω από τις λέξεις σαν ένα ζεστό πλεκτό κασκόλ μια κρύα μοναχική νύχτα στην Ειδομένη κι ας ήταν καλοκαίρι όταν το πρωτοδιάβασα.
Είναι ο τρόπος του να μου πει δεν είσαι μόνος σου, σε τούτη την αναζήτηση πατρίδας, ρίζας κι αφορμής σε τούτη την ανακατασκευή ενός συναισθήματος που κάποιοι δηλητηρίασαν για να σε αδρανοποιήσουν, σε μια συνθήκη ενοχής σε μια αφόρητη αμφιβολία που σε αδρανοποιεί, κάνοντας σε να χάνεις τη ζωή σου,  το νόημα της, τα χρόνια σου  κι είναι φαντάζομαι μεγάλη του η ευχαρίστηση να ξέρει πως όλη ετούτη η κατάθεση της ψυχής του λειτουργεί σε δυο επίπεδα ισότιμα κι ισάξια.
Από τη μια, μια ιστορία χαρακτήρων σημερινών κι αναγνωρίσιμων και απ την άλλη  μια καταγραφή μιας …Χώρας  που έμαθε να πορεύεται μέσα από στημένες μυθολογίες κι ανομολόγητα ταμπού, μέσα από τη σχέση δυο διαφορετικών -μα με έναν τρόπο όμοιων ανθρώπων – τεχνηέντως αποκομμένων αλλά αποφεύγοντας το δίπολο καλός κακός, λάθος σωστός εστιάζοντας στην μοναδική απάντηση σε όλες τις ερωτήσεις του αιώνα μας που είναι μια λέξη πολυφορεμένη κι όμως τόσο σπάνια να την αισθανθεί στο μεδούλι του κάποιος. «Αγάπη»
Ο Παύλος Κάγιος έχει ετοιμάσει το σενάριο του, βρήκε τη λύση στα δικά του αναπάντητα κι αυτό του χρωστούσα χρόνια τώρα να έρθω και να ομολογήσω δημόσια πόσο σημαντικό πράγμα στην εποχή μας είναι να μη φοβάσαι να αγαπήσεις αλλά να τολμάς να τα βάζεις με την τρικυμία,  για όσο, για τόσο, και πάλι απ΄την αρχή».
Ο Παύλος Θ. Κάγιος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1953. Σπούδασε κινηματογράφο. Το πρώτο του διήγημα  κυκλοφόρησε  από τις εκδόσεις Κάλβος το 1970.  Από το 1984 μέχρι και το 2010 εργαζόταν στο πολιτιστικό ρεπορτάζ της εφημερίδας Τα Νέα, στους τομείς του κινηματογράφου και του θεάτρου. Τώρα   δημοσιεύει κείμενα του σε  ηλεκτρονικά  έντυπα. Ο κλήρος της τρικυμίας είναι το  έκτο του μυθιστόρημα. Έχει επίσης εκδώσει τα :Και ξαφνικά χιόνισε χρόνια(1995), Σε είδα να ’σαι αόρατος(2000), Δεν υπάρχει ελευθερία μακριά σου (2004), Και με κλειστά μάτια θα βλέπω(2009), Μη μ’ αφήσεις να χαθώ(2013), όλα στις Εκδόσεις Καστανιώτη.