του Γιάννη Παναγόπουλου //

Η Πέννυ Μπαλτατζή θέλει να πάρει από το τραγούδι όσα έχει να του δώσει. Άλλοι έδωσαν τα χρόνια της σε χρόνο δοκιμάζοντας να κάνουν το ίδιο θα έλεγε κάποιος, όμως εκείνη και εκείνοι που την ακούν δεν έχουν χρόνο για κακίες. Κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί την ανιδιοτελή και γεμάτη πίστη επιθυμία της. Ναι, το πράγμα είναι τόσο απλό, τόσο ξεκάθαρο.

Χρόνια πίσω, όταν ως Penny And The Swingin’ Cats κυκλοφόρησε το τραγούδι “Εξωτικό Χαρμάνι”, σκέφτηκα πως το έργο είχε ξαναπαίξει. Μιλώ για την εποχή που εκείνο το κομμάτι ακουγόταν παντού. Σε μπαρ, σε κλαμπ, στο ράδιο, ως συνημμένο αρχείο σε μελωμένα ποστ που μιλούσαν για περασμένα καλοκαίρια. Τότε πίστεψα πως εκείνη η “πως την είπαμε;” συνθέτης και τραγουδίστριά του θα χανόταν τη στιγμή που τα πλέι – λιστ του ραδιοφώνου θα ανανεώνονταν. Έκανα λάθος. Πια, στην καριέρα της η Πέννυ είναι σαν να κυκλοφορεί με ένα σακβουαγιάζ γεμάτο χιτ.

-Πάμε λίγο πίσω. Στην εποχή των Swingin’ Cats. Τι θυμάσαι από εκείνη την εποχή;

Το 2008 όταν έφτιαξα την ομάδα των πρώτων Swinging Cats. Kαναμε λάιβ σε μικρούς χώρους. Έγραφα τα τραγούδια, τα μοιραζόμουν με τα παιδιά. Το πρώτο σχήμα ήταν ακουστικό. Ήμασταν τρία άτομα. Φωνή, κιθάρα, πιάνο. Πίστευα στο πρότζεκτ, θέλησα να μεγαλώσει. Προστέθηκαν δύο ακόμα μουσικοί στην ομάδα μας. Ένας μπασίστας και ένας ντράμερ. Βγάλαμε το πρώτο άλμπουμ “Retro” με έξι κομμάτια το 2013. Κάποια στιγμή από μουσικό σάιτ μού ζήτησαν να πάρουμε μέρος σ’ έναν διαγωνισμό που οργάνωνε σε συνεργασία με εταιρεία κινητής τηλεφωνίας. Δεν ήθελα να στείλουμε τραγούδι που είχε ήδη κυκλοφορήσει. Είπα θα βάλουμε το “Εξωτικό Χαρμάνι”. Δεν το είχαμε καν ηχογραφήσει. Και το στούντιο μού ζητούσε 1200 ευρώ για να γίνει αυτό. Μάζεψα χρήματα από σκόρπια λάιβ που κάναμε δεξιά και αριστερά. Εκατό ευρώ από εδώ, ογδόντα από εκεί. Έτσι το χρηματοδότησα. Βγάλαμε το δεύτερο άλμπουμ “Εξωτικό Χαρμάνι” την άνοιξη του 2015. Το άλμπουμ είχε τραγούδια που δεν είχαν σχέση με εκείνο που τραγούδησε και έμαθε ο κόσμος. Το “Εξωτικό Χαρμάνι”, όχι το τραγούδι αλλά το άλμπουμ, δεν είναι ένας σουίνγκ δίσκος.

-Όλη εκείνη τη μανία που έκανε το κομμάτι πως τη διαχειρίστηκες;

Δεν κατάλαβα το χαμό που είχε γίνει. Αλήθεια στο λέω.

-Έμπαινα σε ένα μαγαζί το άκουγα. Και μετά πήγαινα σ’ ένα άλλο και το ξανάκουγα. Ήταν μια περίοδος που το ακούγαμε σε βαριές δόσεις. Το βαρέθηκα.

Λογικό δεν ήταν να το βαρεθείς; Κοίτα, κακά τα ψέματα όλοι από το air – play γινόμαστε. Και η Cosmote χρηματοδότησε ολόκληρη καμπάνια γι’ αυτό. Συνήθως έβγαιναν πρώτα αγγλόστιχα τραγούδια στους διαγωνισμούς της. Όταν βγήκε ελληνικό έδωσαν χρήμα. Το έπαιζαν τριάντα – σαράντα φορές τη μέρα. Μιλάμε για πλύση εγκεφάλου στον κόσμο.

-Δεν σε χάλασε αυτό.

Όχι. Αλίμονο. Θα ήμουν αχάριστη αν με χάλαγε. Μόνο που ας το πούμε με το όνομά του. Όταν ακούς ένα τραγούδι τόσο συχνά παντού πλύση εγκεφάλου το λες. Θα το μάθεις, θα το καταπιείς και να μην σου αρέσει θα το χωνέψεις. Θα σου γίνει βίωμα. Και θα σου περάσει σαν κάτι νορμάλ. Φυσικά με τιμά πολύ το γεγονός πως πολλοί το νόμισαν πως ήταν διασκευή από Μανώλη Χιώτη. Δεν πίστευαν πως είναι δικό μου κομμάτι. Για μένα αυτό ήταν επιτυχία. Το ότι κατάφερα να γράψω ένα κομμάτι που θυμίζει πολλά αλλά έχει μια φρέσκια και σημερινή αύρα.

-Δεν μου είπες όμως πώς διαχειρίστηκες εκείνη τη μανία.

Δεν άλλαξα καθόλου. Δεν νιώθω πως μια επιτυχία με καθορίζει. Είναι χαρά και συγκίνηση να βλέπεις τον κόσμο να τραγουδά τραγούδια σου, να σου ζητά τραγούδια σου. Μέχρι εκεί όμως. Τραγουδώ από το 1999. Ζω για να τραγουδώ και τραγουδώ για να ζω. Ξεκίνησα να το κάνω γιατί το ένιωσα ως ανάγκη. Στην πορεία το τραγούδι έγινε το χαρτζιλίκι μου. Πια είναι η κύρια απασχόλησή μου. Με ταΐζει, με κάνει να καλύπτω όλες μου τις υποχρεώσεις. Δώρο είναι αυτό.

φωτογραφία Αντώνης Συμεωνίδης

-Είπες προηγουμένως πως δεν είχες καταλάβει τι είχε γίνει με εκείνο το κομμάτι. Συνέχισε αυτή τη σκέψη.

Ίσως δεν έχω καθαρή εικόνα για το μέγεθος της επιτυχίας που έκανε. Αλλά και τι με αυτό; Υπάρχουν ήρωες στον κόσμο που κάνουν απίστευτα πράγματα, μοναδικά πράγματα, σώζουν ζωές ή πάνε τον κόσμο σε καλύτερα παρακάτω. Εγώ απλώς γράφω μουσική και στίχους. Αυτό σπουδαίο μπορεί να γίνει όταν με πλησιάζει κάποιος λέγοντας: μου ηρεμείς την καρδιά, μου δίνεις κουράγιο ή χαρά. Το να δίνω ψυχική ηρεμία σε κάποιον είναι όμορφο. Πολύ όμορφο. Τους ανθρώπους προσπαθώ να τους αγγίζω πρώτα από μέσα. Έτσι βγήκα στον κόσμο. Το να είμαστε συνειδητοποιημένοι σε αυτό που κάνουμε, το να είμαστε γειωμένοι μάς κάνει πιο ευτυχισμένους, πιο ήρεμους. Κρατώ τις ισορροπίες μου εντός του χάους αυτού του επαγγέλματος. Και το λέω γιατί είμαι τρελοκομείο σε άλλα πράγματα. Παρορμητική με τις φιλίες, με τους έρωτες, με τις άλλες δουλειές που έκανα στη ζωή μου.

-Έχεις κάνει διάφορες δουλειές;

Κάτσε να θυμηθώ μερικές. Πωλήτρια, σερβιτόρα και δημόσιος υπάλληλος για 18 μήνες. Ως σταζιέ δέκα μήνες στην επιθεώρηση εργασίας και 8 στο υπουργείο οικονομικών στο τμήμα συντάξεων. Έχω κάνει διάφορα. Πολλά από αυτά έγιναν παράλληλα με τις σπουδές μου στη μουσική και στην προσχολική αγωγή, το παλιό τμήμα βρεφονηπιοκομίας.

//•Αυτοί που θα παραμείνουν είναι οι ευγενικοί. Αυτοί που έχουν αξίες θα έχουν συνέχεια. Δεν το παίζω κουλτουριάρα. Δεν αντέχω τις δημόσιες σχέσεις. Ο άνδρας μου μου λέει πως δεν κάνω γι’ αυτή τη δουλειά. Δεν μπορώ να πηγαίνω κάπου απλά και μόνο για να δουν πως πήγα.//

-Μιλάς λες και δεν νοιάζεσαι για την εικόνα σου. Εσύ αυτό, το πώς βγαίνεις προς τα έξω, το φροντίζεις;

Δεν είναι πως ζούμε απλώς στην εποχή της εικόνας. Ζούμε στην εποχή κατανάλωσής της. Οι “ήρωες” εναλλάσσονται με ταχύτητα. Αναλώνονται στη διάρκεια ενός εικοσιτετράωρου. Αυτοί που θα παραμείνουν είναι οι ευγενικοί. Αυτοί που έχουν αξίες θα έχουν συνέχεια. Δεν το παίζω κουλτουριάρα. Δεν αντέχω τις δημόσιες σχέσεις. Ο άνδρας μου μου λέει πως δεν κάνω γι’ αυτή τη δουλειά. Δεν μπορώ να πηγαίνω κάπου απλά και μόνο για να δουν πως πήγα. Παλιά σνόμπαρα την τηλεόραση. Την θεωρούσα Β’ διαλογή. Κάποια στιγμή μου είπαν «θα πας εκεί και θα είσαι ο εαυτός σου μπορείς να βγεις αλώβητη από όλο αυτό». Δεν είχαν λάθος. Δεν διαχωρίζω τις τηλεοπτικές εκπομπές σε λαϊκές ή προχωρημένες. Θα σου φέρω ένα παράδειγμα. Υποτίθεται πως το “Στην Υγειά μας” είναι μια εκπομπή που πας και λες τα δικά σου τραγούδια. Εμένα με κάλεσαν να πω παλιά λαϊκά και αγαπημένα κομμάτια. Υπάρχουν εκπομπές που με χρησιμοποιούν περισσότερο σαν εργαλείο παρά σαν καλλιτέχνη. Πήγα στη Φαίη Σκορδά και είπα 6 δικά μου τραγούδια. Βάλτο κάτω και πες ποιος, τελικά, σου ανοίγει το δρόμο; Πήγα στην Αθηνά Καμπάκογλου στην Ερτ στην “Αυλή των Χρωμάτων”. Και εκεί είπα τραγούδια μου. Είναι δουλειά να επικοινωνήσω τη δουλειά μου με όποιο τρόπο αβαντάρει καλύτερα το έργο μου.

φωτογραφία Αντώνης Συμεωνίδης

-Πριν αρχίσουμε αυτή τη συνέντευξη μού έλεγες πως η Αθήνα δεν έχει σκηνές. Χώρους που μπορούν να στηρίξουν το άλλο, το διαφορετικό του ελληνικού τραγουδιού.

Ναι. Έτσι είναι. Γι’ αυτό που θέλουμε να κάνουμε κάποιοι δεν υπάρχουν χώροι. Και σε αυτό βάζω ειδικά τα παιδιά που έχουν κάνει μεγαλύτερη επιτυχία.

-Ποια είναι αυτά;

Ο Μαραβέγιας. O Mουζουράκης. Είναι δυνατόν να πηγαίνουν και να παίζουν στα μπουζούκια; Αν τους ρώταγα: “Σου αρέσει που εμφανίζεσαι εκεί; Σε καλύπτει ο χώρος έτσι όπως είναι;” δεν νομίζω πως θα έλεγαν ναι. Ίσως έλεγαν “Μα τι να κάνω;” Γιατί να μην έχουν μια πολύ ωραία σκηνή να εμφανιστούν; Θα μου πεις υπάρχει το Κύτταρο και το Γκαγκάριν. Εγώ όμως μιλώ για κάτι φρέσκο. Για κάτι φινετσάτο. Να μην είναι παλιοροκάδικο. Οι τοίχοι του να μην είναι ποτισμένοι κόκκινο Τζόνι και Μάρλμπορο. Η παλιατζούρα δεν παύει να είναι παλιατζούρα.

-Αν αύριο σου έλεγαν να μην αλλάξεις τίποτα από το πρόγραμμά σου από αυτό που παρουσιάζεις, αλλά να εμφανιστείς σε μεγάλη πίστα τι θα έκανες;

Μου το έχουν προτείνει αλλά δώσε μου ένα παράδειγμα.

-Ας υποθέσουμε πως σου έλεγαν ν’ ανοίγεις για τον Αντώνη Ρέμο, τι θα έκανες;

Με τον Ρέμο θα τραγουδούσα και παρέα. Νιώθω ότι μπορούν να τον ακούσουν όλοι. Δηλαδή και άνθρωποι που δεν ακούν σκουπίδια αλλά και εκείνοι που πηγαίνουν οπουδήποτε για να διασκεδάσουν. Είναι καλλιτέχνης που έχει φωνή, που έχει χροιά και κομμάτια που πια είναι κλασικά. Ελαφρό τραγούδι έχει πει και η Μαρινέλα και ο Πουλόπουλος και ο Βοσκόπουλος και ο Πάριος ο ερωτικός τραγουδιστής. Ο Ρέμος είναι ο σημερινός Πάριος. Και πειραματίζεται μέσα στο πλαίσιο αυτού που κάνει. Απ’ όλους αυτούς είναι ο μοναδικός που πραγματικά θα μου άρεσε να κάνω κάτι. Εδώ γεννηθήκαμε. Και το πρώτο πράγμα που ακούσαμε δεν ήταν τζαζ.

-Τι ήταν;

Στην καλύτερη Χατζιδάκις. Ήμουν τυχερή γιατί η μητέρα μου είχε μια δισκοθήκη με πολύ πράγμα μέσα Γαλλικά, Ιταλικά, τζαζ, Μπιθικώτση, Θεοδωράκη.

-Τι δουλειά έκανε;

Δημόσιος υπάλληλος. Ήταν, όμως, κουλτουριάρα. Δεν ξέρω αν της έκανε καλό όλο αυτό. Στεναχωριόταν εύκολα. Ο πατέρας μου ήταν από την άλλη μεριά. Έκανε δεκάδες δουλειές στη ζωή του και πάντα τα κατάφερνε. Η μητέρα μου έφυγε από τη ζωή πριν από δύο μήνες. Αιτία ήταν νευρολογικό πρόβλημα. Δεν έχω πρόβλημα να το πω αυτό. Ίσως ταρακουνήσω κόσμο. Θέλω ο κόσμος να ανοίγεται. Να ζητά βοήθεια όταν τη χρειάζεται. Εδώ και δύο χρόνια κάνω ψυχόδραμα. Δεν μπορείς να φανταστείς πόσο με έχει βοηθήσει. Είναι η πρώτη φορά που βρήκα μια ομάδα που με υπερκαλύπτει. Θα ήθελα να την είχα γνωρίσει νωρίτερα. Σε πολλά με έκανε να αλλάξω τρόπο σκέψης. Είναι σαν να αγκαλιάζουμε τον αυτό μας ασκώντας το. Ναι, είναι τόσο δυνατό.