Ήταν μια περίοδος που την κοινωνία του Ιράκ δεν βάραινε η υστεροβουλία της θρησκείας. Οι γυναίκες κυκλοφορούσαν ελεύθερα. Ακολουθούσαν τη μόδα. Το σώμα τους δεν ήταν ταμπού. Η διδασκαλία της μουσικής ήταν ελεύθερη. Ήταν μια περίοδος που η Βαγδάτη απόκτησε τη φήμη μύθου. Η εικόνα της ήταν τόσο διαφορετική από εκείνη που βλέπουμε σήμερα. Ή εκείνη που είδαμε χτες, την περίοδο των βομβαρδισμών των παλατιών του Σανταμ Χουσεΐν, των κατεστραμμένων νοσοκομείων και το βλέμμα των παιδιών “έλαμπε” φόβο.

Ο Λάτιφ Αλ Άνι (1932, Βαγδάτη) είναι εμβληματική φιγούρα της ιρακινής φωτογραφίας. Από τη δεκαετία του 1950 έως τη δεκαετία του ’70, κατά τη διάρκεια μιας περιόδου αυξημένου κοσμοπολιτισμού και ανοίγματος στη χώρα, ήταν πολύ παραγωγικός στην τεκμηρίωση της καθημερινής ζωής στο Ιράκ. Το τεράστιο αρχείο του, με ασπρόμαυρες ρεαλιστικές φωτογραφίες, παρέχει ένα μοναδικό αποτύπωμα, ένα ντοκουμέντο για την εμπειρία του Ιράκ στα μέσα του 20ού αιώνα, που δυστυχώς από τη δεκαετία του 1980 είχε πέσει στην αφάνεια.

Latif Al Ani © the artist and the Arab Image Foundation, Courtesy the Ruya Foundation

Latif Al Ani © the artist and the Arab Image Foundation, Courtesy the Ruya Foundation

Είναι τα τελευταία χρόνια που το έργο του φωτογράφου ανακαλύπτεται από ένα διεθνές ακροατήριο, αφού είδε την 56η Μπιενάλε της Βενετίας το 2015.

Latif Al Ani © the artist and the Arab Image Foundation, Courtesy the Ruya Foundation

Η συντριπτική πλειοψηφία του έργου του Λάτιφ Αλ Άνι δημιουργήθηκε εδώ και τρεις δεκαετίες και ενέπνευσε μια «χρυσή εποχή» για το Ιράκ, μια χαμένη πλευρά της ιρακινής κοινωνίας. Από τα τέλη της δεκαετίας του 1950 έως το ξέσπασμα του πολέμου Ιράν-Ιράκ (1980-1988), ο Αλ Άνι κατάφερε να αποτυπώσει με ρεαλιστικό τρόπο τον – σύγχρονο και πολυπολιτισμικό – κοινωνικό ιστό της χώρας.

Κλεμμένο αρχαιολογικό εύρημα. Latif Al Ani © the artist and the Arab Image Foundation, Courtesy the Ruya Foundation

Οι ασπρόμαυρες φωτογραφίες του παρουσιάζουν μια πόλη που μπορεί να σχοινοβατεί χωρίς ρίσκο ανάμεσα στην παράδοση και αυτό που θα λέγαμε δυτικό τρόπο ζωής. Μέχρι τη δεκαετία του 1960, όταν οι ανταγωνιστικές ομάδες αγωνίζονταν για εξουσία στο Ιράκ, ο Αλ Άνι κατάφερε να εκθέσει το έργο του στην Αμερική και την Ευρώπη, καθώς και σε όλη τη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, από τη δεκαετία του 1980, η ολοένα και πιο αυταρχική ατμόσφαιρα του καθεστώτος του Σαντάμ Χουσεΐν κατέστησε αδύνατη τη δημόσια φωτογραφία. Ο Αλ Άνι έχασε έπειτα ένα μεγάλο μέρος του ιστορικού του αρχείου κατά την εισβολή των Η.Π.Α. το 2003, με αποτέλεσμα να χάσει κάθε ενδιαφέρον για τη δημιουργία περισσότερης φωτογραφίας.

Latif Al Ani © the artist and the Arab Image Foundation, Courtesy the Ruya Foundation

Το παγκόσμιο ενδιαφέρον για τις εικόνες του Αλ Άνι αναβίωσε το 2015 όταν το ιρακινό Ίδρυμα Ruya ζήτησε να εκθέσει εικόνες του στο περίπτερο του Ιράκ στην 56η Μπιενάλε της Βενετίας.

Latif Al Ani © the artist and the Arab Image Foundation, Courtesy the Ruya Foundation

Ο Ιρακινός φωτογράφος χαμογελά ακούγοντας την ερώτηση “Θα θέλατε να αρχίσετε να φωτογραφίζετε ξανά;”

Δηλώνει “Μου λείπει η φωτογραφία. Είμαι 85 ετών. Η ικανότητα της όρασης έχει μειωθεί. Και έχω προβλήματα με την κίνηση. Πέρα από αυτό, εκείνο που με θλίβει είναι πως δεν μπορώ να κινηθώ σε μέρη του Ιράκ που με συγκινούν. Οι χώροι που είχα στέκια καταστράφηκαν. Έζησα και μεγάλωσα στο κέντρο της Βαγδάτης. Τα αστικά σημεία που συνδέθηκα μαζί τους, σήμερα απλώς δεν υπάρχουν. Αυτό που με ανησυχεί περισσότερο είναι πως οι περισσότεροι νέοι που θα ήθελαν να ασχοληθούν με τη φωτογραφία δεν ζουν πλέον στο Ιράκ.”

Δείτε περισσότερα για το βιβλίο του Al Ani “Baghdad in its golden age, photographed by a legend Latif Al Ani” εδώ: http://www.hatjecantz.de/latif-al-ani-7025-1.html