Της Ντέμης Αυλωνίτη //

Ποια ήταν η Vivian Maier η οποία είχε γεννηθεί την 1η Φεβρουαρίου του 1926; Μια εκκεντρική, παράδοξη, τολμηρή, μυστηριώδης, εσωστρεφής γυναίκα. Μία νταντά, η οποία στη διάρκεια της ζωής της κατάφερε να τραβήξει αναρίθμητες φωτογραφίες, τα αρνητικά των οποίων κρατούσε επί χρόνια κρυμμένα σε κούτες. Μέχρι που έπεσαν στα χέρια του John Maloof. Ενός συλλέκτη από το Σικάγο, ο οποίος τα εκτύπωσε και τα ανέβασε σε ένα blog, χαρίζοντάς της αναγνωσιμότητα και τον τίτλο μιας γνήσιας φωτογράφου. Δυστυχώς όμως, μετά θάνατον. Την απίστευτη ιστορία της ζωής της την έμαθα μέσα από το ντοκιμαντέρ “Finding Vivian Maier”.

VivianMaierSeptember101955

Μέσα από αυτό «ανακάλυψα» μια υπέροχη δημιουργό και κατανόησα τις ενοχές του Maloof γύρω από το γεγονός ότι έδειξε στον κόσμο τη δουλειά ενός μοναχικού ανθρώπου που δεν θα ήθελε ίσως να τραβήξει την προσοχή. Ως νταντά, η Vivian είχε αυξημένη παρατηρητικότητα, πράγμα το οποίο φαινόταν και στα δικά της «παιδιά», τις φωτογραφίες της. Και μάλλον θα ήταν κρίμα να είχαν χαθεί κάτω από τη σκόνη και να μην τα γνωρίζαμε ποτέ.

Πώς ήρθε στην επιφάνεια αυτός ο τεράστιος όγκος της σπουδαίας δουλειάς της; Ήταν χειμώνας του 2007 και δίπλα στο σπίτι του Maloof πραγματοποιούνταν μια δημοπρασία. Ο ίδιος αναζητούσε φωτογραφικό υλικό από την εποχή που είχε ζήσει η Maier για ένα βιβλίο ιστορίας που έγραφε εκείνη την περίοδο. Υπήρχαν πολλές κούτες που ανήκαν στο σετ. Πήρε τη μεγαλύτερη. Την κέρδισε έναντι 380 δολαρίων από τον υπεύθυνο των δημοπρασιών, ο οποίος του είπε ότι το υλικό ανήκε στη Maier. Πήγε σπίτι του και άρχισε να παίρνει τα αρνητικά ένα προς ένα και να τα βάζει στο φως για να τα δει.

September 24, 1959, New York, NY

September 24, 1959, New York, NY

Ήταν φωτογραφίες από το Σικάγο. Ήταν καλές. Είχε άλλωστε το μάτι για να τις αξιολογήσει. Αλλά δεν ήταν κατάλληλες για το βιβλίο που έγραφε. Όταν ο Maloof έγραψε το όνομά της στο google για να μάθει για εκείνη, δεν του βγήκε τίποτα απολύτως. Κενό. Έτσι τις έβαλε στην άκρη έως ότου ήρθε και πάλι μια ημέρα που αναρωτήθηκε τι θα έκανε με όλες αυτές. Κι άρχισε να τις σκανάρει. Όταν λοιπόν τα αρνητικά έγιναν φωτογραφίες ένιωσε ξανά ότι πραγματικά αξίζουν. Το 2009 πήγε σε διάφορες γκαλερί για να τις δείξει, αλλά στο τέλος κατέληξε στο να ποστάρει 200 από αυτές σε ένα blog στο διαδίκτυο. Πρόσθεσε κι ένα link στο flickr. Και τότε προκλήθηκε πανικός! Όλα τα σχόλια ήταν εγκωμιαστικά.

Έτσι, ο Maloof αποφάσισε να συναρμολογήσει τα κομμάτια και να βγάλει στο φως το σύνολο της δουλειάς τής «φωτογράφου του δρόμου» όπως έχει χαρακτηριστεί. Βρήκε μάλιστα και τα υπόλοιπα άτομα που είχαν κάποια κούτα με αρνητικά της Maier και τις πήρε στην κατοχή του. Έλειπε όμως ακόμη ένα σημαντικό κομμάτι από το παζλ. Ποια ήταν η Vivian Maier; Ήταν δημοσιογράφος, επαγγελματίας φωτογράφος, τι; Είχε φτάσει η ώρα να μάθει. Έπειτα από μεγάλη έρευνα κατέληξε στο ότι ήταν μια ανύπαντρη γυναίκα, η οποία πέρασε 40 χρόνια της ζωής της δουλεύοντας ως νταντά και οικονόμος σε σπίτια. Στον ελεύθερο χρόνο της τραβούσε φωτογραφίες, ενώ μαγνητοφωνούσε και βιντεοσκοπούσε διάφορα άτομα μιλώντας για διάφορα κοινωνικά και πολιτικά θέματα της εποχής. Μάζευε τα ρολά των φιλμ, καθώς επίσης και κάθε είδους μικροαντικείμενο και στοίβες εφημερίδων, τα οποία φύλαγε στο δωμάτιό της. Έναν χώρο απαγορευτικό για οποιονδήποτε άλλον. Κάποια στιγμή είχε ζητήσει κι από έναν εργοδότη της άδεια 18 μηνών για να ταξιδέψει σε όλο τον κόσμο (Ινδία, Υεμένη, Αίγυπτο, Μπανγκόγκ, Ταϋλάνδη κ. λα) όπου και τράβηξε χιλιάδες. Κι ενώ η Maier ήταν Αμερικανίδα, δεν ήξερε κανείς γιατί της άρεσε να μιλά με γαλλική προφορά, ούτε γιατί δεν είχε επαφή με κάποιον συγγενή ή φίλο.

vivian maier3

Η φωτογράφος με τη σκοτεινή προσωπικότητα είχε περίπου 100.000 αρνητικά. 700 έγχρωμα φιλμ που δεν είχαν εκτυπωθεί ποτέ και 2.000 μη εκτυπωμένα ρολά ασπρόμαυρων φιλμ. Η εξαιρετική δουλειά της κατάφερε να παρουσιαστεί στο πολιτιστικό κέντρο του Σικάγο, το οποίο είχε τη μεγαλύτερη προσέλευση από κάθε καλλιτέχνη που είχαν παρουσιάσει ποτέ. Και τότε η ιστορία τής «φωτογράφου του δρόμου», με τα αλλόκοτα και αληθινά στιγμιότυπά της, ταξίδεψε σε όλα τα ΜΜΕ, σε γκαλερί της Νέας Υόρκης, στο Λος Άντζελες, στο Λονδίνο, τη Γερμανία, τη Δανία. Η καλλιτέχνιδα, που για άγνωστους λόγους δεν θέλησε να υπερασπιστεί τη δουλειά της, πέθανε στις 21 Απριλίου του 2009. Το ντοκιμαντέρ, το οποίο αναλύει κι άλλα θέματα γύρω από την περίεργη ζωή της Maier, έγραψε και σκηνοθέτησε ο Maloof με τον Charlie Siskel.

Maier άνοιγμα