«Όλη η μνήμη του κόσμου» μπροστά στα μάτια μας. Το Φετινό 28ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης 5-12 Μαρτίου- παρουσιάζει ένα μεγάλο αφιέρωμα με τίτλο
«Όλη η μνήμη του κόσμου» με ταινίες-ντοκουμέντα που γράφουν την ιστορία της ανθρωπότητας…
Το φεστιβάλ έχει ως «οδηγό ύφους» το κλασικό ντοκιμαντέρ του Αλέν Ρενέ Toute la mémoire du monde (1956), το οποίο μας ξεναγεί ποιητικά στα άδυτα της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας, στο Παρίσι.
Το αφιέρωμα θα διατρέχει διαφορετικές πτυχές της φετινής διοργάνωσης, από τις ταινίες και τις συζητήσεις, έως το spot και τις εκδόσεις. Δημιουργώντας το αρχείο του αύριο, φωτίζουμε το παρόν μας.
Στο πλαίσιο του αφιερώματος θα προβληθούν συναρπαστικές found footage ταινίες, φτιαγμένες από υλικά του σινεμά: «ρετάλια» αναλογικών και ψηφιακών μέσων, θραύσματα από εικόνες που έχουν διασωθεί ή βρεθεί τυχαία σε αποθήκες, ακόμη και στα σκουπίδια, αλλά και σκηνές ή και μεμονωμένα καρέ από υπάρχοντα έργα.
Επίσης, αποσπάσματα από ξεχασμένα φιλμ, επίκαιρα, επίσημα αρχεία, home videos, ακόμα και desktop ντοκιμαντέρ,τα οποία μετατρέπουν υλικό από το διαδίκτυο σε αυτοτελή οπτικοακουστικά έργα μεταλλάσσονται σε κινηματογραφική πρώτη ύλη.
Ανάθεση καλλιτεχνικού έργου
Στο πλαίσιο της συνεργασίας του με τα Γενικά Αρχεία του Κράτους (ΓΑΚ), το Φεστιβάλ προχώρησε στην ανάθεση ενός πρωτότυπου καλλιτεχνικού έργου, μιας μικρού μήκους διάρκειας 10 λεπτών, στον σκηνοθέτη Αριστοτέλη Μαραγκό, ο οποίος απέσπασε Αργυρό Αλέξανδρο Σκηνοθεσίας στο 66ο ΦΚΘ με την ταινία του Μπιτσκόμπερ.
Συζήτηση
Στον συναρπαστικό κόσμο των αρχείων θα επιχειρήσουμε να διεισδύσουμε μέσα από μια ανοιχτή συζήτηση που θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα 9 Μαρτίου (Παύλος Ζάννας, 11:00). Η συζήτηση θα ξεκινήσει με την προβολή του μικρού μήκους πειραματικού ντοκιμαντέρ που ανέθεσε το Φεστιβάλ στον Αριστοτέλη Μαραγκό.
Στη συζήτηση θα συμμετέχουν η Ελίζαμπεθ Κλινκ, παραγωγός, ερευνήτρια και ειδικός αδειοδότησης αρχειακού υλικού σε εκατοντάδες διεθνή ντοκιμαντέρ, ο Βασίλης Αλεξόπουλος, Διευθυντής του Αρχείου της ΕΡΤ, η Αμαλία Παππά, Αναπληρώτρια Γενική Διευθύντρια στα Γενικά Αρχεία του Κράτους,
ο Ερίκ Καμπρόν, Licencing Executive της British Pathé, και ο Τάκης Ζωντήρος, γνωστός και ως Greek Visions, instagrammer/αποθησαυριστής του ελληνικού πολιτισμού.
Τη συζήτηση θα συντονίσει η δημοσιογράφος και σκηνοθέτης Μαριάννα Κακαουνάκη.
Η είσοδος στη συζήτηση θα πραγματοποιηθεί με σειρά προτεραιότητας, με την έκδοση μηδενικού εισιτηρίου. Τα μηδενικά εισιτήρια θα είναι διαθέσιμα από τα ταμεία του Φεστιβάλ (και όχι online),
από τις 10:00 της προηγούμενης ημέρας (Κυριακή 8 Μαρτίου).
Το κάθε άτομο δικαιούται να παραλάβει έως 2 μηδενικά εισιτήρια για τη συζήτηση.
Εκδόσεις
Η ειδική έκδοση, ο Κατάλογος και το περιοδικό Πρώτο Πλάνο σχηματίζουν ένα ιδιότυπο τρίπτυχο αρχείο.
Συγκεκριμένα, η ειδική έκδοση του Φεστιβάλ είναι αφιερωμένη στα αρχεία και φιλοξενεί κείμενα σημαντικών δημιουργών, ενώ ο Κατάλογος και το περιοδικό συνομιλούν με το αφιέρωμα, φέρνοντας στο προσκήνιο
μια νέα κινηματογραφική πρωτοβουλία που θα παρουσιαστεί στο προσεχές διάστημα.
Συμμετοχή σε έκθεση
Το Φεστιβάλ συμμετέχει σε έκθεση στο MOMus-Πειραματικό Κέντρο Τεχνών με την εγκατάσταση
THIRD PERSON (PLURAL) της εικαστικού Αικατερίνης Γεγησιάν, η οποία στηρίζεται σε αρχειακό υλικό. Η κινηματογραφική βερσιόν του έργου θα προβληθεί στο 28ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης.
Οι ταινίες του αφιερώματος δεν ανακυκλώνουν απλώς το παρελθόν,
αλλά το επανερμηνεύουν κριτικά, ανοίγοντας διάλογο ανάμεσα στη μνήμη, την ιστορία και το παρόν.
Ταινίες του αφιερώματος
Ανάμεσα σε φόρο τιμής και παροξυσμική εμμονή, η εμβληματική ταινία Rose Hobart (1936) του Τζόζεφ Κορνέλ επικεντρώνεται στις χειρονομίες, στις εκφράσεις και στη στάση του σώματος της ηρωίδας,
παραδίδοντας ένα ποιητικό σχόλιο για τη δύναμη του σινεμά ως βιομηχανίας ονείρων και εξωτισμού.
Το στοχαστικό Όλη η μνήμη του κόσμου (1956) του Αλέν Ρενέ εκκινεί ως μια καταβύθιση στα ενδότερα
της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας προτού εξελιχθεί σε μια βαθυστόχαστη πραγματεία για την κοινωνική εμμονή της συσσώρευσης και της καταγραφής και τη συμβολική μάχη απέναντι στη θνητότητα.
Αξιοποιώντας τις διδαχές του σοβιετικού agitprop μοντάζ, το Now! (1965) του Σαντιάγο Άλβαρες
κινείται στο μεταίχμιο ντοκιμαντέρ, επίκαιρων και πειραματικού φιλμ,
αντιπαραβάλλοντας το τραγούδι της Νίνα Χορν με εικόνες φυλετικού ρατσισμού
και διαδηλώσεων του Κινήματος για τα Πολιτικά Δικαιώματα.
Ακολουθούν σημαντικά έργα αρχειακού κινηματογράφου όπως τα Mother Dao, the Turtlelike (1995),
Workers Leaving the Factory (1995), The Maelstrom: A Family Chronicle (1997),
Images of the Orient: Vandal Tourism (2001), FILM IST. a girl & a gun (2009),
The Autobiography of Nicolae Ceaușescu (2010), The Three Disappearances of Soad Hosni (2011), B-Movie: Lust & Sound in West Berlin (2015), Recollection (2015),
I Am Not Your Negro (2016), My Mexican Bretzel (2019), State Funeral (2019),
Irani Bag (2020), Terra Femme (2021), Trains (2024)
και το ελληνικό ντοκιμαντέρ Στοργή στο λαό (2013).
