Το Σουέλ, η παράσταση, καταπιάνεται με την αγωνία όλων μας στη θέα της ηθικής και ακόμα περισσότερο στις στιγμές που συναλλασσόμαστε μας μαζί της. Η ηθοποιός Ελπίδα Τοπάλογλου, μας φέρνει σε πρώτο πρόσωπο με το έργο που ανεβαίνει στο Θέατρο 104 και διαδραματίζεται, σε ενεστώτα χρόνο, στην Αθήνα. 

Σουέλ – Η Πλοκή
 
Η Μαρία Μπαρμπαρούσου είναι μία θρησκευόμενη γυναίκα γύρω στα 50, πολύ περήφανη που κατάγεται από την Πάρο. Κατοικεί μόνη, σε ένα διαμέρισμα στην Αθήνα. Εργάζεται ως καθηγήτρια Αγγλικών σε ένα δημόσιο εσπερινό σχολείο. Πρόσφατα, μεσούσης μιας πανδημίας, ταλαιπωρήθηκε από τους γείτονές της, που παραλίγο να κάψουν την πολυκατοικία με την αντικοινωνική συμπεριφορά τους.
 
Δώδεκα χρόνια μετά. Η Μαρία έχει συνταξιοδοτηθεί και μένει μόνιμα στην Πάρο με την υιοθετημένη κόρη της Νικολέτα. Η Νικολέτα έχει περάσει στην Ιατρική και ετοιμάζεται να μετακομίσει στην Αθήνα. Οι δυο τους βρίσκονται σε μία ήσυχη παραλία για μπάνιο, λίγες μέρες πριν την αναχώρηση της Νικολέτας. Κάτω από τον ανηλεή καλοκαιρινό ήλιο, η Μαρία βασανίζεται από τον φόβο ότι στην Αθήνα η Νικολέτα θα ανακαλύψει την αλήθεια για τους βιολογικούς της γονείς και τις τραγικές συνθήκες του θανάτου τους. Τρομοκρατημένη από αυτό το ενδεχόμενο, αναρωτιέται τι πρέπει να αποκαλύψει στην κόρη της. Κάτι; Τίποτα; Τα πάντα; Τι αντίκτυπο μπορεί να έχει στο μέλλον μία απόφαση που παίρνουμε σε μία στιγμή κρίσης; Η απάντηση δεν θα είναι απλή, ακόμα και για την τρισέγγονη ενός διάσημου πειρατή. 
 

-Διαβάζοντας για την παράσταση σας μου δημιουργήθηκε η εξής ερώτηση. Δεν αφορά μόνο το έργο. Αφορά όλους μας διαχρονικά. Γιατί οι άνθρωποι “δημιουργούμε” μυστικά σαν σκυμμένοι και ζούμε εντός τους;

Κάπου διάβασα πως τίποτα δε μας απομονώνει τόσο όσο τα μυστικά μας και, κάπου αλλού, πως τα μικρά μυστικά εξελίσσονται σε μεγάλα ψέματα… Δεν ξέρω αν υπάρχει άνθρωπος χωρίς μυστικά και σαφώς υπάρχουν πράγματα που όλοι επιλέγουμε να κρατήσουμε για τον εαυτό μας, που είναι προσωπικά και δεν αφορούν κανέναν άλλον. Όμως, όταν “δημιουργούμε” μυστικά που μας καταπιέζουν και συνδέονται με βασικούς άξονες της ζωής μας, είναι σαν να κατασκευάζουμε και, ταυτόχρονα, να παραδινόμαστε αμαχητί σε μια πλασματική “αλήθεια”. Μια “αλήθεια” που συχνά εξυπηρετεί αυτό που πιστεύουμε ότι περιμένουν οι άλλοι από εμάς ή αυτό που φαντασιωνόμαστε για τον εαυτό μας. Ένας φαύλος κύκλος που οδηγεί σε μια ζωή ιμιτασιόν, σε μια υπαρξιακή ανελευθερία. Στο έργο μας, η ηρωίδα λέει «Η αλήθεια είναι αγάπη». Και εγώ θα προσθέσω πως η αλήθεια είναι δύναμη. Εκεί που η υποκειμενική αλήθεια συναντά με σεβασμό τη συλλογική συνείδηση, την ενσυναίσθηση και την ευαισθησία προς τον άλλον άνθρωπο, ξεκινά για εμένα ο πολιτισμός.

-Από τα λοκ ντάουν πόσο διαφορετική βγήκες;

Βγήκα περισσότερο ξεκούραστη απ’ όσο αντέχω, με μερικά κιλά παραπάνω, μουδιασμένη και αρκετά αποσυντονισμένη. Χρειάστηκα χρόνο για να επανεκκινήσω. Όταν σκέφτομαι αυτή την περίοδο μοιάζει σαν σημείο σταματημένο στον χρόνο. Μία παύση, που όπως και στο θέατρο, ανέδειξε τη σημασία του χρόνου και του τώρα. Η παράνοια αυτού που ζήσαμε εξακολουθεί να με συγκλονίζει· οι θάνατοι, η αγωνία απέναντι στο άγνωστο, η χειριστική αντιμετώπιση και ο πολιτικός, κοινωνικός και οικονομικός οπορτουνισμός που συνοδεύουν μία κοινωνία σε κρίση. Σήμερα, το κύμα της επιστροφής στην καθημερινότητα μοιάζει να τα έχει συμπαρασύρει όλα. Αλλά τα τραύματα δεν επουλώνονται κάτω από το χαλάκι της κανονικότητας. Υπάρχουν άπειρες ιστορίες ανθρώπων που αυτή η συνθήκη τούς άλλαξε εντελώς τη ζωή, που τους οδήγησε σε δρόμους που δεν είχαν φανταστεί ποτέ. Μια τέτοια ανείπωτη, φανταστική ιστορία αφηγείται και το ΣΟΥΕΛ! Με όλες τις αποχρώσεις που μπορεί να της προσφέρει η αληθινή ζωή.

-Παίζετε ελληνικό έργο. Το νέο στο θέατρο είναι η “επέλαση” των Ελλήνων συγγραφέων; 

Υπάρχουν πάρα πολλά υπέροχα έργα από συγγραφείς σε όλον τον κόσμο. Μακάρι να είχαμε τον χρόνο να τα ανακαλύψουμε όλα και τα μέσα να ανεβάσουμε πολλά από αυτά. Το θέατρο μιλά για θέματα που συνδέουν τους ανθρώπους στον πυρήνα τους, διαπολιτισμικά. Τα πραγματικά σπουδαία θεατρικά κείμενα τα παρακολουθούμε με κομμένη την ανάσα, ανεξάρτητα αν γνωρίζουμε από πριν το τέλος της ιστορίας, αν έρχονται από διαφορετική εποχή ή αν ο συγγραφέας δε μιλά την ίδια γλώσσα με εμάς στο πρωτότυπο. Οι Έλληνες συγγραφείς έχουν πολλά να πουν και το κοινό θέλει να τους ακούσει. Ο συγγραφέας του ΣΟΥΕΛ!, Θοδωρής Τσαπακίδης, χρησιμοποιεί έναν ευφυή, καταιγιστικό λόγο που δεν αφήνει κανέναν ασυγκίνητο. Καταφέρνει να μιλήσει για κάτι επίκαιρο, με φοβερή ευαισθησία και ανακουφιστικό χιούμορ. 

-Τι θα ονόμαζες νέο στη θεατρική τέχνη γενικότερα; 

Η αποτύπωση μίας ψηφιακής κοινωνίας – που ρέπει στις αποστάσεις, τα αντισηπτικά και την ταχεία κατανάλωση – με μέσο τη θεατρική συνθήκη που κινείται με γνώμονα την αμεσότητα και απαιτεί συνύπαρξη, εγγύτητα και ποιοτικό διαθέσιμο χρόνο. Το ίδιο το καλλιτεχνικό μέσο μετατρέπεται σε αντίδοτο και ασπίδα ενάντια σε κάθε υφέρπον εγκεφαλικό μούδιασμα. Δεν είναι τυχαίο ότι μόνο στην Αθήνα παίζονται αυτή τη στιγμή πάνω από 350 παραστάσεις και ότι υπάρχει κοινό που αναζητά στο θέατρο έναν εμπνευσμένο λόγο που θα γοητεύσει και θα προκαλέσει τη διανόησή του.

-Το μέλλον είναι απρόβλεπτο κάπου διάβασα για την παράστασή σας. Ήταν ποτέ προβλέψιμο;

Εμείς πασχίζουμε να το ελέγξουμε. Αγωνιούμε για το άγνωστο αύριο, χάνοντας συχνά το πολύτιμο σήμερα. Η αλήθεια είναι ότι έχει μια γοητεία το μέλλον, μας ελκύει η τιθάσευσή του. Ψάχνουμε τις απαντήσεις, τους τρόπους, τα κόλπα να ορίσουμε τα μελλούμενα. Στην πραγματικότητα το μέλλον είναι ήδη εδώ. Είναι το επόμενο δευτερόλεπτο από αυτό που συμβαίνει τώρα, η επόμενη λέξη που ακολουθεί τη λέξη που διαβάζεις αυτή τη στιγμή, τα λόγια που ειπώνονται μετά από αυτά που μόλις ξεστόμισες. Νομίζω ότι ο μόνος τρόπος να «προβλέψει» κανείς το αύριο είναι να είναι παρών στο τώρα και να χρησιμοποιεί το μυαλό του περιστροφικά.

-Τι ανακάλυψες μέσα από τον ρόλο σου για σένα; 

Τίποτα. Δεν είναι αυτός ο στόχος. Ίσως… ότι οι άνθρωποι μπορούν να σε εκπλήξουν και ότι δεν πρέπει να βιάζεται κανείς να τους κρίνει… αλλά αυτό το ξέραμε ήδη. Σωστά;

-Πότε καταλαβαίνεις πως έχεις χωνέψει (θεατρικά) έναν ρόλο που θα ερμηνεύσεις;  

Όταν εντός της βασικής δομής του ρόλου προκύπτουν απρόβλεπτα, ενδιαφέροντα, απτά στοιχεία του χαρακτήρα, που εκπλήσσουν ακόμα κι εμένα εν ώρα παράστασης, χωρίς, ταυτόχρονα, να με τρομάζουν, να προδίδουν τους σκηνοθετικούς άξονες, το κείμενο ή τη σχέση με τους συμπαίκτες μου. Είναι αναζωογονητικό!

-Το ΠΔ διάταγμα για τα πτυχία των δραματικών σχολών τι μας λέει;

Ότι τίποτα δεν είναι τυχαίο. Ότι η ενότητα και η διεκδίκηση είναι ο μόνος δρόμος. 

Σουέλ

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Κείμενο/ Σκηνοθεσία: Θοδωρής Τσαπακίδης
Σκηνικά/Κοστούμια: Βασίλης Μπαρμπαρίγος
Φωτισμοί/Video: Τάσος Παλαιορούτας
Μουσική: Γεωργία Συριοπούλου
Επιμέλεια κίνησης: Δημήτρης Ράπτης
Επικοινωνία: Χρύσα Ματσαγκάνη
Φωτογραφίες: Βάσια Αναγνωστοπούλου
Παραγωγή: BLANDA ΑΜΚΕ
Ερμηνεύουν: Ελπίδα Τοπάλογλου, Μαρία Μπαταγιάννη, Κατερίνα Προκόπη

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ

Ημέρες & ώρες παραστάσεων
Σάββατο και Κυριακή στις 21:15
Πρεμιέρα: Σάββατο 28 Ιανουαρίου 2023

Διάρκεια παράστασης: 70’

Τιμές εισιτηρίων
Γενική Είσοδος: 12 €
Μειωμένο: 8€
Ομαδικές κρατήσεις (άνω των 10 εισιτηρίων): 10€

Προπώληση εισιτηρίων: https://www.viva.gr/tickets/theater/souel/ και στο ταμείο του θεάτρου.

Θέατρο 104
Ευμολπιδών 41, Γκάζι 
(Σταθμός μετρό: Κεραμεικός)