κείμενο Αλεξάνδρα Φεφοπούλου //
Από το “ΝΑ γίνει νόμος” (que sea ley) στο “ΘΑ γίνει νόμος (será ley), λίγο πριν το κλείσιμο του 2020, μπορούμε επιτέλους να πούμε “ΕΙΝΑΙ νόμος” (es ley)
Η κοινωνία της Αργεντινής από καιρό έδειχνε έτοιμη να δεχτεί τη νομιμοποίηση των αμβλώσεων. Μάλιστα, το 2018 το νομοσχέδιο είχε φτάσει για πρώτη φορά στη Γερουσία, αλλά τότε είχε καταψηφιστεί με 38 ψήφους κατά και 31 υπέρ, προκαλώντας αντιδράσεις. Ωστόσο, και μόνο το γεγονός πως για πρώτη φορά συζητήθηκε στη Γερουσία, έδειχνε πως όλα ήταν θέμα χρόνου.
Ο ισχύων (μέχρι τις 30/12/2020) νόμος της Αργεντινής για τις αμβλώσεις – ψηφισμένος το 1921 – επέτρεπε την άμβλωση μόνο σε περίπτωση (αποδεδειγμένου) βιασμού ή στην περίπτωση (άμεσου) κινδύνου της ζωής της εγκυμονούσας. Συνεπώς, οι ερμηνείες που δίνονταν σε κάθε περίπτωση ήταν διαφορετικές και ποτέ δεν εξαρτώνταν από την επιθυμία της ίδιας της εγκυμονούσας. Υπάρχουν καταγεγραμμένα περιστατικά που δεν επιτράπηκε ο τερματισμός μιας εγκυμοσύνης σε ανήλικα κορίτσια, θύματα βιασμού. Υπάρχουν καταγεγραμμένα περιστατικά στα οποία η έγκυος κατέληξε λόγω επιπλοκών μιας εγκυμοσύνης υψηλού ρίσκου. Αλλά πολύ περισσότερα είναι τα περιστατικά των παράνομων αμβλώσεων, εκείνων δηλαδή στις οποίες κατέφευγαν γυναίκες άπορες, είτε ανήλικες είτε πολύτεκνες που δεν άντεχαν άλλη μια εγκυμοσύνη. Ο τερματισμός μιας εγκυμοσύνης έξω από το σύστημα υγείας είναι πασιφανώς μια επικίνδυνη διαδικασία και σε πολλές περιπτώσεις υπάρχουν επιπλοκές που θέτουν σε κίνδυνο την υγεία, την αναπαραγωγική ικανότητα αλλά και τη ζωή μιας γυναίκας. Και αυτό ήταν το βασικό επιχείρημα των “πράσινων μαντιλιών” (pañuelos verdes) αυτή τη φορά.
Η ρητορική που αναπτύχθηκε υπέρ του νομοσχεδίου ήταν πιο ειλικρινής από ποτέ. Ενώ στην πλευρά των “γαλάζιων μαντιλιών” (pañuelos celestes) τα επιχειρήματα επικεντρώνονταν στη φράση “υπέρ των δύο ζωών” και προφέρονταν από συντηρητικά στόματα ως επί το πλείστον επηρεασμένα από τους εκκλησιαστικούς κύκλους, ο αντίλογος ήταν ευθύς και άμεσος. Οι υποστηρικτές του νομοσχεδίου ένταξαν στον λόγο τους ζητήματα ταξικά και κοινωνικά – εκτός από επιστημονικά. Γιατί η αλήθεια είναι πως στην Αργεντινή – και σε κάθε άλλη χώρα που στερεί αυτό το δικαίωμα – οι γυναίκες που πλήττονται από αυτό, είναι οι φτωχές γυναίκες. Οι γυναίκες που είχαν την οικονομική άνεση, είχαν και το προνόμιο να βρουν έναν ιδιώτη γιατρό και να πληρώσουν για να κάνουν άμβλωση ή να ταξιδέψουν στο εξωτερικό.
•Αυτή τη φορά, ακούστηκαν πιο δυνατά από ποτέ οι μαρτυρίες γυναικών (ή των οικογενειών τους, αφού εκείνες δεν είναι πια στη ζωή) να μιλούν για τα εφιαλτικά “ιατρεία”, για τις επιπλοκές, τις αιμορραγίες, τον φόβο να πάνε σε κάποιο νοσοκομείο μήπως και τις καταγγείλουν στην αστυνομία, για τα δικαστήρια και την κοινωνική απομόνωση στις μικρές κοινότητες, για την απώλεια. Αυτή τη φορά οι φωνές τους ακούστηκαν τόσο δυνατά, που ήταν αδύνατον να αγνοηθούν.
Η Γερουσία της Αργεντινής, μετά από μια πολύωρη συνεδρίαση στην οποία τα επιχειρήματα ακούστηκαν σε όλους τους τόνους, λίγο πριν το κλείσιμο μιας από τις πιο παράλογες χρονιές στην ιστορία, πήρε μια απόφαση που ήταν… λογική.
