Η ταινία «Την Έλεγαν Μαρία» (2024), της Τζέσικα Παλίντ μας επιστρέφει σε μια από τις πιο επίμαχες σκηνές στην ιστορία του κινηματογράφου. Το έργο βγήκε στα σινεμά την Πέμπτη 17 Ιουλίου
Το «Την Έλεγαν Μαρία» δεν είναι απλώς ένα βιογραφικό δράμα για τη Μαρία Σνάιντερ που ερμηνεύει εκπληκτικά η Αναμαρία Βαρτολομέι. Είναι κάτι περισσότερο, το ξεγύμνωμα της πιο βίαιης πλευράς του κινηματογραφικού συστήματος. Μια ιστορία που παλεύει να ακουστεί, πολλά χρόνια αφού η κραυγή της πρωταγωνίστριας είχε σβήσει από τα φώτα και την υποκρισία της τέχνης.
Από το “Τελευταίο Τανγκό” στην προσωπική κόλαση
Το φιλμ εστιάζει στη μετατραυματική εμπειρία που βίωσε η Σνάιντερ μετά τη συμμετοχή της στην περίφημη (και πλέον διαβόητη) ταινία «Τελευταίο Τανγκό στο Παρίσι» του Μπερνάντο Μπερτολούτσι. Εκεί, η διαβόητη σκηνή βιασμού, γυρισμένη χωρίς τη συναίνεσή της, αποτέλεσε την αρχή μιας μακράς προσωπικής καθόδου – στη μοναξιά, τον εθισμό, την περιθωριοποίηση.
Η ταινία δεν εξαντλείται σε ένα μελόδραμα. Αντιθέτως, μέσα από μια συγκρατημένη, σχεδόν ποιητική σκηνοθεσία, η Παλίντ επιχειρεί να φωτίσει εκείνα που ο φακός σπάνια καταγράφει: τη σιωπή, το τραύμα, την αγωνία να ανακτήσεις τον εαυτό σου όταν ολόκληρος ο κόσμος σε έχει ήδη ορίσει.
Η Αναμαρία Βαρτολομέι είναι η Μαρία
Η ερμηνεία της Αναμαρίας Βαρτολομέι είναι καθηλωτική. Δεν «παίζει» απλώς τη Μαρία – την ενσαρκώνει. Με διακριτικότητα, συγκίνηση και αξιοπρέπεια, μεταφέρει στον θεατή την εσωτερική καταιγίδα ενός ανθρώπου που χρησιμοποιήθηκε, στιγματίστηκε, αλλά ποτέ δεν έπαψε να αναζητά την ελευθερία και τον έλεγχο πάνω στο σώμα και τη φωνή της.
Όρια, συναίνεση και ηθική στην τέχνη
Η ταινία δεν προσφέρει απαντήσεις. Θέτει, όμως, ερωτήματα καίρια και αναγκαία: Πού τελειώνει η τέχνη και πού αρχίζει η εκμετάλλευση; Τι σημαίνει συναίνεση όταν μια γυναίκα μόλις 19 ετών καλείται να «υπηρετήσει το όραμα» ενός ώριμου σκηνοθέτη; Ποιοι λογοδοτούν – και ποιοι σώζουν τη σιωπή τους;
Η Παλίντ δεν ηθικολογεί. Αντίθετα, αφήνει την ηρωίδα της να διεκδικήσει χώρο μέσα από τη δική της αλήθεια – μια αλήθεια που είχε θαφτεί κάτω από δεκαετίες σιωπής, μύθου και παρανόησης.
Μια γυναικεία ματιά που λυτρώνει
Αυτό που κάνει την ταινία να ξεχωρίζει είναι η ματιά της: θηλυκή, στοχαστική, χωρίς «προστατευτικό φίλτρο». Δεν πρόκειται για κατηγορώ, αλλά για φόρο τιμής – σε μια γυναίκα που πλήρωσε το τίμημα της αλήθειας της, σε μια εποχή που η τέχνη δεν χωρούσε την ειλικρίνεια μιας τραυματισμένης φωνής.
«Την Έλεγαν Μαρία» είναι απαραίτητο σινεμά. Είναι η ιστορία πίσω από την εικόνα. Είναι το βλέμμα που ζητά να ακουστεί χωρίς φόβο. Και τολμά να πει δυνατά: “Αυτό μου συνέβη. Και αυτό πρέπει να ειπωθεί.”
Αν η τέχνη έχει ακόμη ψυχή, βρίσκεται σε έργα όπως αυτό.
Σκηνοθεσία: Τζεσικά Παλίντ
Πρωταγωνιστούν: Ματ Ντίλον, Τζιουζέπε Μάτζιο, Ιβάν Ατάλ, Αναμαρία Βαρτολομέι
