Κριτική – Σινεμά | «13 Τριαντάφυλλα» (2007) – Η πραγματική ιστορία της εκτέλεσης 13 γυναικών από το Ισπανικό φασιστικό καθεστώς το 1939, η οποία έμεινε άγνωστη για δεκαετίες.
«13 Τριαντάφυλλα» (2007) – Παρότι διαθέτει μια δομή που ανά φάσεις φλερτάρει επικίνδυνα με τη νοοτροπία της σαπουνόπερας (είναι και η υπερβολικά εμφατική χρήση της μουσικής που μεγεθύνει αυτήν την εντύπωση), η ταινία του Εμίλιο Μαρτίνεζ Λάζαρο είναι ποτισμένη και με αρκετό γνήσιο συναίσθημα, που ειδικά για το ευρύ κοινό είναι καθοριστικό ως προς το να συγχωρήσει κάποια φάουλ σε αυτό που παρακολουθεί.
Σε αυτό συνεισφέρει και η οπτική που υιοθετείται γύρω από το ζήτημα του Ισπανικού Εμφύλιου, η οποία δεν «βαθαίνει» τόσο ώστε να μπερδεύει τον μη εξοικειωμένο θεατή, δεν πρόκειται δηλαδή για περίπτωση ανάλυσης τύπου «Γη και Ελευθερία».
Στα «13 Τριαντάφυλλα» υπάρχουν βέβαια και αναφορές σε λεπτομέρειες που δείχνουν μια ουσιαστική γνώση της περιόδου (οι οποίες ενισχύουν και την αυθεντικότητα της αφήγησης), άρα το συμπέρασμα μάλλον είναι ότι πρόκειται για δημιουργική επιλογή να είναι λιγότερο στρατευμένη η αφήγηση, για χάρη μιας μεγαλύτερης λαϊκής απήχησης.
Σε μια παρόμοια mainstream κατεύθυνση κινούνται και οι διαπροσωπικές σχέσεις ανάμεσα στους χαρακτήρες, καθώς σεναριακά σπάνια πηγάζουν από αυτές πολύπλοκα ή αντικρουόμενα συναισθήματα.
Ίσως να χρειαζόταν μια καλύτερη κατανομή χρόνου ανάμεσα στις (πολλές, είναι η αλήθεια) ξεχωριστές ιστορίες που απαρτίζουν το σύνολο, η ουσία όμως της περιγραφής μιας εποχής απόλυτου διχασμού σε ανώτερο πολιτικό επίπεδο, που σε επίπεδο κοινωνίας έχει πολλές επιμέρους εξαιρέσεις, είναι ισχυρά παρούσα. Και παρά το μέγεθος της παραγωγής, επικρατεί μια ανθρωποκεντρική θεώρηση που εμπλέκει τον εκάστοτε σινεφίλ στο προσωπικό δράμα των ηρώων και ξορκίζει την παγίδα του απόμακρου δράματος εποχής που πάντα καραδοκεί σε αντίστοιχα παραδείγματα.
Ενώ σκιαγραφείται η πραγματικότητα του τότε δικτατορικού καθεστώτος ως μια συνθήκη εξαιρετικά βίαιη και καταπιεστική σε πολλά επίπεδα, εντοπίζονται και πινελιές που είναι σαν να προστίθενται για να μη φανεί ότι η ματιά που επιλέγεται είναι μονόπλευρη, όπως η σκηνή της διπλής εκτέλεσης στο δάσος ή κάποια πρόσωπα από το στρατόπεδο των φρανκικών που «σπάνε» το στερεότυπο του άτεγκτου αντικομουνιστή. Αυτή η γραμμή ακολουθείται μάλλον περισσότερο έχοντας μια πρόθεση να προσφέρει μια πιο σφαιρική εικόνα παρά να κινηθεί σε μια βολική και κάπως απαξιωτική λογική των «ίσων αποστάσεων».
«13 Τριαντάφυλλα» – Η υποστήριξη από ένα αρκετά καλό καστ βοηθά στο να διατηρείται το ενδιαφέρον για το σύνολο σχεδόν της χρονικής διάρκειας και να υπάρξει ίσως κι ένας βαθμός ταύτισης. Από τα ονόματα που παρελαύνουν ξεχωρίζουν η Νάντια ντε Σαντιάγκο (προτάθηκε και για Γκόγια πρωτοεμφανιζόμενης ηθοποιού για τον συγκεκριμένο ρόλο, δικαίως) που εμποτίζει το φιλμ με έναν νεανικό ενθουσιασμό κι ενέργεια, γνωρίσματα που βοηθούν στο να πετύχει η κατάλληλη εναλλαγή συναισθημάτων όσο εξελίσσεται η πλοκή, όπως και η Πίλαρ Λόπεζ ντε Αγιάλα, που διακρίνεται από μια στωικότητα η οποία προσδίδει ένα επιπρόσθετο βάθος στα τραγικά γεγονότα που αποτυπώνονται επί της οθόνης.
Δεν είναι η πιο αξέχαστη, μεγαλεπήβολη ή ιδιοφυής ταινία που έχει γυριστεί ποτέ για την ιστορική περίοδο που αφορά, ωστόσο τα «13 Τριαντάφυλλα» διαθέτουν ουκ ολίγα στοιχεία που έχουν τη δυνατότητα να συγκινήσουν, φέρνοντας εις πέρας μια συνταγή που δύναται να αρέσει σ’ ένα πλειοψηφικό ποσοστό του κόσμου το οποίο κινείται σε επίπεδο κινηματογραφικής «δίαιτας» και προς Ευρώπη μεριά, ακόμη και αν υπάρχουν εμφανείς αδυναμίες που εμποδίζουν το τελικό αποτέλεσμα από το να αγγίξει τα ποιοτικά ύψη που σίγουρα θα επιθυμούσε.
Σκηνοθεσία: Εμίλιο Μαρτίνεζ Λάζαρο
Παίζουν: Πίλαρ Λόπεζ ντε Αγιάλα, Νάντια ντε Σαντιάγκο, Μάρτα Ετούρα, Τερέσα Χουρτάντο ντε Όρι, Βερόνικα Σάντσεζ, Γκαμπριέλα Πέσιον
