Προσοχή! Εύθραυστον! – Γιάννης Ασκάρογλου
Εξομολογήσεις που μετατρέπονται σε αναμετρήσεις. Με τους εαυτούς, με τους άλλους. Εντός κι εκτός. Με την προσοχή που δίνουμε σε ένα πολύτιμο κρύσταλλο. Γιατί τι άλλο, είναι η ψυχή από ένα διάφανο κρύσταλλο. Κάποτε θολό. Κάποτε βρώμικο. Κάποτε λαμπερό. Πάντα όμως κρύσταλλο. Άνθρωποι της τέχνης σε δέκα ερωτήσεις-δέκα ιστορίες που μοιάζουν προσωπικές, μπορεί να αφοράν όμως όλους. Α, και μια ερώτηση για την ίδια την Τέχνη. Πως αλλιώς…
Γιάννης Ασκάρογλου – Σκηνοθέτης, Ηθοποιός. Την περίοδο αυτή γράφει και σκηνοθετεί την παράσταση «Ignoramus» στο ΡΕΚΤΙΦΙΕ – Κέντρο Έρευνας Μικτών Παραστατικών Τεχνών.
Μια ιστορία που με συνοδεύει… Στα 1845, ένας νεαρός απόφοιτος του Harvard, ο μετέπειτα γνωστός συγγραφέας Henry Thoreau, εγκαταλείπει την πόλη και ζει στις όχθες μιας λίμνης για δύο χρόνια. Χτίζει μόνος του μια καλύβα, καλλιεργεί ο ίδιος την τροφή του, διαβάζει, γράφει και στοχάζεται, όλα σε στενή σύνδεση με τη Φύση. Παίρνοντας μια απόσταση από τον σύγχρονο πολιτισμό, βλέπει όλες τις πλευρές της ζωής του ανθρώπου, την τροφή, την μετακίνηση, την εργασία, την κοινωνικότητα, την ενημέρωση, την πολιτική, τον πόλεμο κ.ά. με τρομακτική διαύγεια. Ίσως, σε ένα παράλληλο σύμπαν, ήμουν εκεί μαζί του και τον παρατηρούσα και έμενα έκθαμβος από την τόση ελευθερία του.
Ένα πρόσωπο που με σημαδεύει… Η φωτογραφία της στο εξοχικό, που δεν ήθελε να βγει γιατί είχε φουσκωμένα μάγουλα από την αγωγή. Το πρόσωπο που έκρυβε τόσο πόνο και τόση χαρά για τη ζωή, ένα πρόσωπο γεμάτο ιστορίες. Τα χοντρά γυαλιά και το πράσινο πουλόβερ δεκαετίας ’80 δίνουν τη εντύπωση ενός ονείρου, σε έναν άλλο κόσμο, μακρινό. Αυτό το μειδίαμα, που βρίσκει κανείς σε αιγυπτιακά φαγιούμ, να απαθανατίζεται για να μας αφηγείται συνεχώς την ιστορία του.
Μια κατάσταση που με τσακίζει... Η αδικία. Δηλαδή πολλές καταστάσεις. Από την καθημερινή αδιαφορία για αυτούς που θεωρούνται «κάτι κατώτερο» μέχρι τα σκάνδαλα (Τέμπη, με τα υπόλοιπα να ακολουθούν) και την ασύμμετρη βία του πολέμου, ‘κάπου μακριά μας’. Ναι, είναι το «σύστημα», είναι το κέρδος. Οι άνθρωποι όμως; Τρομακτικό ότι τόσο εύκολα αποσυνδεόμαστε, απομαγευόμαστε, αποπροσανατολιζόμαστε από τα ασήμαντα…
Ένα όνειρο που με «στοιχειώνει»… Σε βομβαρδισμένο, αστικό, γκρι τοπίο. Με βλέπω να κρατάω ένα πλαστικό ποτήρι προσπαθώντας να φέρω καθαρό νερό, αποφεύγοντας τους ελεύθερους σκοπευτές του εχθρού κατά μήκος γραμμών τρένου. Κρύβομαι μέσα στα ερείπια, όταν αντιλαμβάνομαι ότι το νερό έχει βρωμίζει. «Τι το κουβαλάω αφού είναι βρώμικο πια;» αναρωτιέμαι. Βρίσκω καταφύγιο σε ένα μισογκρεμισμένο σχολείο, μια τάξη με ένα σωρό αναποδογυρισμένες καρέκλες και θρανία. Αρχίζουν να πυροβολούν, μια σφαίρα με πετυχαίνει στη δεξιά πλευρά, στη μέση και πεθαίνω.
Θραύσματα που με ολοκληρώνουν… Αγνάντι από τις κορυφές βουνών που έχω ανέβει, τα κατορθώματα του σώματος πέραν του σημείου της εξάντλησης (σε εργαστήρια, σε πρόβες, σε προπόνηση), φωτογραφίες παλιές με αγαπημένους ανθρώπους, η ικανοποίηση της δικής μου σοδειάς, μια ανατολή στη έρημο Σαχάρα, η προσφορά νερού από άγνωστο ορειβάτη που με έσωσε από αφυδάτωση στον Όλυμπο, κατηφόρα με το ποδήλατό μου και τα χέρια ψηλά, η στιγμή που πηδάμε από το αεροπλάνο με τον εκπαιδευτή και το αλεξίπτωτο και το ουρλιαχτό από τα σπλάχνα μου «ΝΑΙ! ΖΩΝΤΑΝΟΣ ΡΕ!!»
Ένας ανεκπλήρωτος στόχος… Να ταξιδέψω με ποδήλατο και τρένο στον κόσμο. Αρχίζοντας από μέρη που δεν έχουμε ακούσει ποτέ… Κατά προτίμηση μόνος. Εκεί βρίσκει κανείς τον εαυτό του, τις δυνάμεις του, τις επιλογές του, όλα του εμφανίζονται…
Ένας εκπληρωμένος «έρωτας»… Με τη θεατρική, και όχι μόνο, τέχνη. Με κάλεσε, μου πήρε καιρό να τον αποδεχθώ, να τον αφήσω να με παρασύρει. Σε περιόδους ήθελα να τον τιθασεύσω, να τον περιορίσω. Με παίδεψε, με παιδεύει ακόμα και με εξελίσσει, απέναντι στους φόβους μου, τις ανασφάλειές μου, τον εγωισμό μου. Κυρίως όμως με συνδέει με τον εαυτό μου, με τους άλλους, με τον κόσμο…
Τι δικό μου θα καταργούσα; Θα καταργούσα ό,τι μου «ανήκει» στον υλικό κόσμο. Το «ανήκει» σε εισαγωγικά, γιατί πολλά μού έχουν χαριστεί. Τι θα ήμουν; Πώς θα σκεφτόμουν; Τι επιλογές θα έκανα; Πόσο γεμάτη θα ήταν η ζωή; Ακόμα και το ταπεινό μου ποδήλατο…
Τι «ξένο» θα υιοθετούσα; Την τόλμη, την αφοβία για το «λάθος». Όχι λόγω της κρίσης των άλλων, αλλά της δικής μου. Τόλμη και ρίσκο, με την απόλαυση της δοκιμής, στο κάθε μέρα, στην δημιουργική διαδικασία, στην πρόβα, στην παράσταση, στις σχέσεις… Κι να το δοκίμαζα; Αν εμπιστευόμουν περισσότερο την ροή των πραγμάτων και την αίσθησή μου;
Εγώ κι Εγώ… εχθροί ή φίλοι; Οι καλύτεροι φίλοι τσακώνονται καμιά φορά γιατί είναι ειλικρινείς. Οι χειρότεροι εχθροί τα βρίσκουν καμιά φορά με ανακωχή, γιατί σέβονται τον αντάξιό τους. Συνεχής διελκυστίνδα, φίλοι στην ευγνωμοσύνη, εχθροί στην κριτική.
Στην τέχνη υπάρχει νέο και παλιό; Στην τέχνη, σκάβοντας, θυμόμαστε ό,τι ίσως έχουμε ξεχάσει. Κάτι που ήταν πάντα εκεί, μια ρωγμή, μια αλήθεια, μια απορία, μια επιθυμία, μια ανάγκη… Και αφού ήταν εκεί, σε εμάς ή σε άλλους, ίσως να το πει κανείς «παλιό». Το παλιό όμως, σαν το θυμόμαστε και το ξαναζούμε, και το ζωντανεύουμε είναι κάτι νέο…αναπόφευκτα.
Ο Γιάννης Ασκάρογλου αποφοίτησε από την Δραματική Σχολή του Θεάτρου Τέχνης Κάρολος Κουν (2013) έχοντας επίσης παρακολουθήσει σεμινάρια υποκριτικής τέχνης, χορού και σωματικού θεάτρου στην Αγγλία (Bristol Old Vic Theatre School). Ως performer / ηθοποιός έχει συνεργαστεί στο θέατρο με τους σκηνοθέτες: Μιχαήλ Μαρμαρινό, Romeo Castellucci, Chiara Guidi, Έλλη Παπακωνσταντίνου, Θάνο Παπακωνσταντίνου, Ελεάνα Γεωργούλη, Δημήτρη Δεγαΐτη, Λευτέρη Γιοβανίδη, Μάνια Παπαδημητρίου, Δήμητρα Λαρεντζάκη, και τη χορεύτρια – χορογράφο Ανθή Θεοφιλίδη. Έχει λάβει μέρος σε θεατρικές παραστάσεις της Ελλάδας και του εξωτερικού, μεταξύ αυτών: «Περιοδεύων Θίασος» (Θέατρο ΕΛΕΡ, 2022-3), «BROS» (Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών, 2022), «Σε ποιον ανήκει η γη;» (Θέατρο Σημείο, 2022), «Μωβ Ομπρέλα» της Άλκης Ζέη (ΔΗΠΕΘΕ Ιωαννίνων και Θέατρο του Ν. Κόσμου, 2018-20), «Σούμαν» (Εθνικό Θέατρο, 2018), «Colossus» (Ίδρυμα Μ. Κακογιάννης, 2017), «Πέρσες» και «Οιδίπους Τύραννος» στο διεθνές φεστιβάλ Avignon Off 2014 και 2015, «Καληνύχτα ντε» (ΔΗΠΕΘΕ Αγρινίου – Θέατρο Τέχνης Κάρολος Κουν, 2014), «Άτιτλη Βία» (νικήτρια παράσταση στον διαγωνισμό Bob Theatre Festival Scratch Night 2013, BIOS). Στο σινεμά, συμμετείχε στην ταινία «Υπάρχω» (2024) σε σκην. Γ. Τσεμπερόπουλου. Τηλεοπτικά, έχει συμμετάσχει στις σειρές: «Άγιος Έρωτας» (Alpha TV 2024-5), «Παράδεισος των Κυριών» (Alpha TV, 2022-3, 2023-4), «Σέρρες» (ΑΝΤ1+ / Netflix, 2021) και Άγριες Μέλισσες – Β’ κύκλο (ΑΝΤ1 TV, 2020).
Αποφοιτώντας πρόσφατα από το μεταπτυχιακό πρόγραμμα «Θέατρο και Κοινωνία: Θεωρία, Σκηνική Πράξη και Διδακτική» (Τμήμα Θεατρικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου), ακολούθησε την ανάγκη της ανεξάρτητης καλλιτεχνικής δημιουργίας, κυρίως πάνω στο θέατρο της πραγματικότητας, θίγοντας κοινωνικά θέματα. Πρόκληση αποτελεί η αισθητική διεύρυνση αυτού του είδους μέσω τεχνικών σωματικού θεάτρου και devised theatre. Το Ignoramus αποτελεί την πρώτη ολοκληρωμένη δραματουργία του. Στο πλαίσιο της ανεξάρτητης δημιουργίας συγκαταλέγονται ακόμα τα έργα: α) Μια άλλη Ιθάκη (Ιούνιος 2021): performance (8’), όπου τρία σώματα εξερευνούν τρόπους να επιτύχουν, αναζητώντας την ευαίσθητη ισορροπία ατομικότητας και συλλογικότητας. β) Hero-es and Now-es (καλοκαίρι 2022): διαδραστική εικαστική εγκατάσταση στο δημόσιο χώρο του Πεδίου του Άρεως που εξερευνά την έννοια του ηρωισμού.
