Συνέντευξη | Γιάννης Λεάκος: «Κάτι αλλάζει και δεν μπορείς ποτέ ξανά να είσαι ο ίδιος». Το θέμα της αλληλεγγύης για μένα είναι πάντα μια συνειδητή επιλογή. Όπως και το θέμα της ευγένειας η της καλοσύνης. Όταν φτάνουμε σε σημεία να αντιμετωπίζουμε τις θεμελιώδεις αυτές ανθρώπινες αξίες ως αναπόφευκτη επιταγή κάτι έχουμε κάνει πολύ λάθος μέχρι εκείνη τη στιγμή.
Είναι ή εποχή όπου ο λόγος σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής μας περισσεύει και η ουσία χάνεται. Η παράσταση «Γραμμή Σκιάς» στο Rabbithole σε σκηνοθεσία Γιώργου Σίμωνα επιλέγει τη σιωπή, το σώμα και τη συλλογικότητα ως βασικά εργαλεία της .
Ο ηθοποιός Γιάννης Λεάκος, μέσα από μια απαιτητική σωματική ερμηνεία, προσεγγίζει έναν ήρωα στο μεταίχμιο ενηλικίωσης και ευθύνης, σε μια διαδικασία εσωτερικής μετάβασης ανείπωτης αλλά βαθιά δηλωτικής. Σε μια σκηνική συνθήκη όπου η ακινησία μπορεί να μιλήσει εξίσου δυνατά με την κίνηση και η σιωπή μετατρέπεται σε φορέα ψυχισμού, ο ίδιος φωτίζει τη λεπτή ισορροπία ανάμεσα στην εσωτερικότητα και τη χειρονομιακή εξωτερίκευση.
Ο Γιάννης Λεάκος μας μίλησε για αυτήν την ιδιαίτερη σκηνική εμπειρία και τη σύζευξη του έργου του Κόνραντ με την υπόθεση της αλληλεγγύης.
Σε ένα έργο όπου ο λόγος είναι περιορισμένος, πώς χτίζεται ο ψυχισμός του χαρακτήρα μέσα από το σώμα; Υπάρχουν στιγμές που η σιωπή γίνεται πιο απαιτητική από τον λόγο;
Το σώμα εκφράζει πάντα πιο καθαρά και συγκεκριμένα το τι νιώθουμε ή το τι θέλουμε να πούμε σε σχέση με τον λόγο. Αν βάλουμε το σώμα μας σε διαφορετικές στάσεις η θέσεις και το αφήσουμε εκεί για κάποια ώρα, αυτό θα δημιουργήσει και διαφορετικές συναισθηματικές καταστάσεις μέσα μας. Πρέπει έτσι να βρεις πιο συγκεκριμένα πως κινείται ένας χαρακτήρας ή το πώς μεταβάλλεται το σώμα του στα ερεθίσματα που δέχεται. Δε μπορώ να πω με σιγουριά αν η σιωπή είναι πιο απαιτητική από τον λόγο, είναι άλλες οι δυσκολίες και οι κανόνες, αλλά ένα σώμα σε σιωπή μπορεί να μεταφέρει όλο του τον ψυχισμό και σε κάποιον που μιλάει διαφορετική γλώσσα.
Ποια ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση στο να αποδώσεις έναν ήρωα που βρίσκεται ακριβώς στο μεταίχμιο ενηλικίωσης και ευθύνης;
Καταρχάς να μπορεί όλο αυτό να είναι αντιληπτό. Στην ίδια μας τη ζωή υπάρχουν στιγμές ή περίοδοι που περνάμε αυτές τις γραμμές και δεν το καταλαβαίνουμε παρά μόνο όταν βρεθούμε στην αντίπερα όχθη. Κάτι αλλάζει και δεν μπορείς ποτέ ξανά να είσαι ακριβώς ο ίδιος άνθρωπος που ήσουν πριν. Η δυσκολία έγκειται στο να κάνεις αυτή την μετάβαση ομαλά και να νιώσει ο θεατής ότι το καταλαβαίνει.
Στα σύγχρονα τραγικά παγκόσμια φαινόμενα που μας απασχολούν (πόλεμοι, οικονομική και περιβαλλοντική κρίση, προσφυγιά, μετανάστευση) ο Κόνραντ τοποθετεί ως ύψιστη λύση το θέμα της αλληλεγγύης. Είναι αυτό μια αναπόφευκτη επιταγή ή μια συνειδητή επιλογή; Πόσο επίκαιρο θεωρείτε σήμερα το μήνυμα ότι «μόνο μαζί μπορούμε να επιβιώσουμε»;
Το θέμα της αλληλεγγύης για μένα είναι πάντα μια συνειδητή επιλογή. Όπως και το θέμα της ευγένειας η της καλοσύνης. Όταν φτάνουμε σε σημεία να αντιμετωπίζουμε τις θεμελιώδεις αυτές ανθρώπινες αξίες ως αναπόφευκτη επιταγή κάτι έχουμε κάνει πολύ λάθος μέχρι εκείνη τη στιγμή. Έχουμε δηλαδή επιτρέψει να κυριαρχήσει η ατομικότητα, ο εγωισμός και τα προσωπικά οφέλη. Αυτό δηλαδή που δυστυχώς συμβαίνει κατ’ εξακολούθηση στην ανθρώπινη ιστορία. Οι άνθρωποι είμαστε ικανοί για το καλύτερο αλλά την ίδια στιγμή μπορούμε να δημιουργήσουμε το απόλυτο χάος, την καταστροφή. Το θέμα της αλληλεγγύης λοιπόν είναι απόλυτα επίκαιρο και εκεί θα βρίσκονται πάντα οι λύσεις. Όσοι πιο πολλοί άνθρωποι πραγματικά συνειδητοποιήσουμε την δύναμη της αλληλεγγύης και μεταφέρουμε αυτή την αίσθηση στην καθημερινή μας ζωή πιστεύω ότι ο κόσμος αυτός μπορεί να γινει όντως πολύ καλύτερος, λιγότερο εχθρικός. Imagine all the people..
Η «Γραμμή Σκιάς» πραγματεύεται την ανθρώπινη ύπαρξη σε συνθήκες απόλυτης αδυναμίας. Πώς βιώσατε αυτή την αίσθηση «εγκλωβισμού» μέσα στον ρόλο σας;
Ο Κόνραντ έχει γράψει μια υπέροχη ναυτική ιστορία για να μιλήσει για τον άνθρωπο εν γένει. Εγκλωβίζει ένα σύνολο ανθρώπων πάνω σε ένα καράβι στην μέση του πουθενά και τους αφήνει εκεί για να βρουν τη λύση στο πρόβλημα τους. Βρίσκω εξαιρετικά ενδιαφέρουσα την συνθήκη αυτή και μια μεγάλη πρόκληση ως ηθοποιός να βάλεις τον εαυτό σου, το σώμα σου σε μια τέτοια κατάσταση. Οπότε από άποψη επαγγελματικής διαστροφής απολαμβάνω αυτή την ιδιαίτερη και δύσκολη συνθήκη του να βρεις με ποιον τρόπο θα αντιδρούσες και θα υπήρχες εσύ ο ίδιος μέσα σε αυτή τη κατάσταση.
Το σώμα πάντα μιλάει ακόμα και όταν είναι ακίνητο
Είχα γραψει ότι ερμηνεία σου «ισορροπεί ανάμεσα στην εσωτερικότητα και τη χειρονομιακή εξωτερίκευση». Πώς δούλεψες αυτή τη «χρυσή τομή»;
Το γεγονός ότι στην παράσταση αυτή δεν υπάρχει πολύς λόγος, μεταφέρει την ευθύνη της κατανόησης στο σώμα. Το σώμα πάντα μιλάει ακόμα και όταν είναι ακίνητο. Γίνεται λοιπόν πιο επιτακτικό να βρεις τον τρόπο να μιλήσει το σώμα αντί του λόγου. Η εργασία λοιπόν που έγινε στις πρόβες και ήταν κάτι που από πολύ νωρίς μας ζητούσε ο Γιώργος ο Σίμωνας, ο σκηνοθέτης μας, στηρίχτηκε στην χειρονομιακή εξωτερίκευση. Προσπαθήσαμε να είμαστε πολύ συγκεκριμένοι για να μπορεί το σώμα να μεταφέρει τον ψυχισμό των χαρακτήρων.
Αν έπρεπε να περιγράψεις την εμπειρία της παράστασης με μία εικόνα της ποια θα ήταν;
Το έργο αυτό και η παράσταση μας πάνω από όλα θέλει να μιλήσει για το μαζί. Για το τι μπορούμε να καταφέρουμε ως σύνολο όταν όλοι μαζί συμπορευτούμε σε έναν κοινό σκοπό ή στόχο. Επομένως αν έπρεπε να επιλέξω μια εικόνα αυτή θα ήταν όταν όλο το πλήρωμα του καραβιού σε μια δύσκολη στιγμή για το μέλλον του και την έκβαση της ιστορίας, αγκαλιάζεται και ενώνεται ως σύνολο. Για λίγο δεν υπάρχει ο καπετάνιος ή οι ναύτες, δεν υπάρχει ιεραρχία αλλά κυριαρχεί το μαζί που μόνο αυτό μπορεί να δώσει τη λύση στα προβλήματα τους.
Η παράσταση «Η Γραμμή Σκιάς» παίζεται στο Θέατρο Rabbithole κάθε Κυριακή, Δευτέρα & Τρίτη στις 21:00. Εισιτήρια μπορείτε να προμηθευτείτε ΕΔΩ
Συγγραφέας: Τζόζεφ Κόνραντ
Μετάφραση: Ξενοφών Κομνηνός
Σκηνοθεσία, Διασκευή, Δραματουργική επεξεργασία: Γιώργος Σίμωνας
Μουσική Σύνθεση, Πιάνο: Τώνια Ράλλη (Here, Dragon)
Κινησιολογία: Άννα Ανουσάκη
Βοηθός σκηνοθέτη: Όλγα Ζιάζιαρη
Ενδυματολογία: Γκέλυ Γκότση
Σκηνογραφία: Γιώργος Σίμωνας, Socos
Φωτισμοί: Γιώργος Βλαχονικολός – Ελεάννα Γιασεμή
Ηχογραφήσεις, Sound Design: Socos
Σχεδιασμός Υπέρτιτλων: Παναγιώτης Λαμπής
Φωτογραφίες: Μαρία Τούλτσα
Γραφιστικά: Ηλίας Πανταλέων
Κατασκευή Σκηνικού: SICKMYDUCK.LAB
Υπεύθυνη Επικοινωνίας: Χρύσα Ματσαγκάνη
Φροντιστήριο, Βοηθοί Παραγωγής: Ηως Αντωνοπούλου, Ιωάννα Μακαβέι
Παραγωγή: Ομάδα Νοσταλγία & Rabbithole
Ερμηνεία: Γιάννης Λεάκος, Δημήτρης Ντάσκας, Γιώργος Τζαβάρας, Μιχάλης Ζαχαρίας, Γεωργία Σωτηριανάκου, Ιωάννα Σίσκου
