Γιώργος Καφετζόπουλος – Η συνέντευξη για τη Ρίτα που παίζεται στο Δώμα του Θεάτρου του Νέου Κόσμου
Ηθική, βιοηθική, αγάπη, ευθανασία, φθαρτότητα, ο Γιώργος Καφετζόπουλος “κοιτά” με ψυχραιμία τα ζητήματα μιας ατζέντας που διχάζει.
Στην παράσταση Ρίτα, που ανεβαίνει στο Δώμα του Θεάτρου του Νέου Κόσμου, είναι ο Τόνι. Μαζί με την αδελφή του Στέλλα (Ιφιγένεια Καραμήτρου) έρχονται αντιμέτωποι με μεγάλα ερωτήματα και κυρίως την ειλικρίνεια που συχνά έρχεται για να συνθλίψει σχέσεις, ελπίδες και συναισθήματα.
Όταν ο κτηνίατρος συμβουλεύει τον Τόνι να κάνει ευθανασία στην αγαπημένη του σκυλίτσα, τη Ρίτα, η σιγουριά του εξανεμίζεται. Αντίθετα η Στέλλα έχει ξεκάθαρη γνώμη για το ποια απόφαση πρέπει να παρθεί. Όταν ο Τόνι θέτει το ίδιο θέμα για τη μητέρα τους, τη Ρίτα, που υποφέρει από ανίατη αρρώστια, η Στέλλα χάνει τη γη κάτω από τα πόδια της.
Η παράσταση που σκηνοθετεί η Ρηνιώ Κυριαζή μας εντάσσει σ’ έναν κόσμο που ίσως ήδη συναντηθήκαμε ή σύντομα θα συναντηθούμε μαζί του.
Για τη Ρίτα, η συνέντευξη με τον Γιώργο Καφετζόπουλο ανοίχτηκε σε μια σειρά διλημάτων που βασανίζουν την ενσυναίσθηση.
– Ευθανασία, βιοπλιτική, διαβάζοντας την υπόθεση του έργου σας στο μυαλό μου έπαιξαν αυτές οι λέξεις. Όταν ο δυνατός επιλέγει τον θάνατο κάποιου άλλου για τους – τελικά – δικούς του ιδιοτελείς λόγους τι μπορεί να συμβεί;
Νομίζω ότι στο έργο, η μάνα είναι πλέον σε μια κατάσταση άσχημη και τα παιδιά της αποφασίζουν να την «ελευθερώσουν» για να μην υποφέρει. Έτσι το βλέπω τουλάχιστον εγώ. Στη Ρίτα υπάρχει μεγάλη αγάπη από τα παιδιά προς τη μάνα και δεν θα χρησιμοποιούσα με τίποτα την λέξη «ιδιοτέλεια» για να περιγράψω τις προθέσεις τους. Το έργο σίγουρα ανοίγει ένα θέμα με το οποίο δεν μπορώ να πω ότι είμαι άνετος. Δεν ξέρω αν θα μπορούσα να αποφασίσω εγώ για την ευθανασία κάποιου άλλου. Πόσο μάλλον για ένα πολύ αγαπημένο μου πρόσωπο. Σίγουρα όμως θα μπορούσα να το επιλέξω για τον εαυτό μου εάν υπήρχε η επιλογή. Το οποίο διαφέρει. Πάντα θα είμαι υπέρμαχος του να αποφασίζει ο καθένας/μια για τον εαυτό της-του για τόσο σοβαρά θέματα.
– Πια η λέξη “πρωτοβουλία” περισσότερο από ποτέ συνδέεται -εκτός από το κέρδος – με τον έλεγχο των άλλων;
Η λέξη πρωτοβουλία δεν πρέπει να είναι συνυφασμένη με τον «έλεγχο» αναγκαστικά. Οι γονείς είναι ένα ωραίο παράδειγμα. Όταν οι γονείς έχουν ένα πολύ μικρό παιδάκι, αναγκαστικά θα πάρουν πρωτοβουλίες για αυτό. Θεωρώντας πώς είναι σωστές. Υπάρχουν πολύ αυστηροί γονείς που νομίζουν ότι έτσι το παιδί θα πάει μπροστά, ενώ υπάρχουν και οι γονείς που είναι πιο χαλαροί. Κάνεις δεν ξέρει ποιο είναι το σωστό.
Οπότε και σε σχέση με το έργο μας, αισθάνομαι ότι τα παιδιά αυτής της γυναίκας, της Ρίτα που έχει Αλτσχάιμερ, προσπαθούν σαν γονείς της πλέον να παίρνουν για αυτήν πρωτοβουλίες. Είναι δηλαδή αναγκαίο όταν κάποιος δεν μπορεί να το κάνει για τον εαυτό του. Και το έχω ζήσει με τη γιαγιά μου. Η οποία είχε άνοια και σε πολλά θέματα δεν μπορούσε πλέον να αποφασίζει για τον εαυτό της. Ήταν σαν μωράκι που και για να φάει ακόμα έπρεπε να την ταΐζουμε.
«Μου έχουν προτείνει να συνομιλήσω με το Chat gpt για διάφορα θέματα και το έχω κάνει, αλλά μου μοιάζει λίγο με το gps που ξέρει πώς να σε πάει από την Κυψέλη στο Φάληρο από τον πιο σύντομο δρόμο, αλλά δεν έχει ιδέα για πολλά άλλα πράγματα που υπάρχουν σε αυτή τη διαδρομή.»
– Ζούμε στην εποχή που άνθρωποι έρχονται σε διάλογο με την τεχνητή νοημοσύνη (ΑΙ) επιθυμώντας να μάθουν περισσότερα για τους εαυτούς τους. Το νέο μας κατοικίδιο είναι το Chat GPT;
Μου έχουν προτείνει να συνομιλήσω με το Chat gpt για διάφορα θέματα και το έχω κάνει, αλλά μου μοιάζει λίγο με το gps που ξέρει πώς να σε πάει από την Κυψέλη στο Φάληρο από τον πιο σύντομο δρόμο, αλλά δεν έχει ιδέα για πολλά άλλα πράγματα που υπάρχουν σε αυτή τη διαδρομή. Τα οποία έχουν πιο μεγάλη σημασία από την διαδρομή. Πχ δεν θα θαυμάσει το ηλιοβασίλεμα, ούτε θα σου γράψει το gps ότι μπορεί να διασχίσει το επόμενο φανάρι μια όμορφη γυναίκα που θα σου χαμογελάσει. Χάνει δηλαδή όλα τα ωραία και ασχολείται με την κίνηση και τον χρόνο που θα σου πάρει μέχρι φτάσεις στον προορισμό σου. Οπότε τα βαριέμαι λίγο αυτά.
Μου φάνηκε προβλέψιμο και αναμενόμενο, αλλά δεν το υποτιμώ και για αυτό το συγκρίνω με το gps, που είναι πάρα πολύ χρήσιμο για να μην αργήσεις στο ραντεβού σου. Οπότε δεν κλείνω και την πόρτα σε όλα αυτά.
– Πώς έφτασε το έργο της Μάρτα Μπουτσάκα στα χέρια σας;
Μου το πρότειναν η Ρηνιώ Κυριαζή, που είναι και η σκηνοθέτης της παράστασης, και η Λίνα Ζάχαρη που έχει κάνει τη μουσική της.
– Η ευθανασία παραμένει ταμπού λόγω θρησκείας;
Μπορεί και λόγω θρησκείας, αλλά νομίζω ότι δεν είναι εύκολο να πάρεις μια τέτοια απόφαση για κάποιον άλλο. Βέβαια ένας φίλος μου πρόσφατα έκανε ευθανασία στη σκυλίτσα του που την αγαπούσε πάρα πολύ. Οπότε μάλλον είναι ταμπού με τους ανθρώπους, με τα ζώα ίσως μας είναι πιο εύκολο. Το θέμα όμως πάντα είναι η αγάπη και πώς διαχειρίζεται κάποιος την απώλεια ενός αγαπημένου ανθρώπου ή ζώου.
– Κατά τη γνώμη σας τι είναι νέο στο θέατρο;
Μου αρέσει η αυθεντικότητα στην τέχνη. Δεν μπορώ να μιλήσω για το νέο. Γιατί πολλές φορές βλέπεις παλαιότερα πράγματα που θεωρητικά είναι ξεπερασμένα αλλά μοιάζουν πιο μοντέρνα και πιο προχωρημένα από πολλά «νέα». Οπότε το νέο δεν έχει να κάνει με την εποχή ή την ηλικία κάποιου. Πιστεύω έχει να κάνει με την ενέργεια κυρίως. Ούτε καν με το είδος θεάτρου.
– Η διαφορά μεταξύ ηθικής και ανηθικότητας είναι πως στην πρώτη χορηγούμε δόσεις ανθρώπινης δικαιολογίας;
Ίσως. Αλλά εξαρτάται πάντα και για τι πράγμα μιλάμε. Είναι άλλο να δικάσεις έναν κλέφτη που έκλεψε επειδή δεν είχε να φάει και άλλο έναν μεγαλοκαρχαρία που έκλεψε για να βγάλει πιο πολλά. Εγώ αν ήμουν δικαστής, θα έδινα περισσότερα ελαφρυντικά σε αυτόν που δεν έχει να φάει, ίσως και να τον αθώωνα, με βάση πάντα τη δικιά μου ηθική.
– Πόσο κοντά με εσάς είναι η υπόθεση του έργου;
Είναι κοντά σε σχέση με κάποια πράγματα που έχω ζήσει με τη γιαγιά μου, η οποία είχε άνοια στα τελευταία της χρόνια και έζησα κάποιες στιγμές μαζί της, που θυμίζουν πολύ τη σχέση που έχουν τα δύο αδέρφια με την μάνα τους στο έργο. Επίσης η σχέση μου με τα σκυλιά είναι πολύ αγαπησιάρικη παρότι δεν είχα ποτέ εγώ σκύλο. Είχαν πάντα πολύ δικοί μου άνθρωποι, οι γονείς μου, φίλοι μου και αγαπώ πολύ τα σκυλιά! Πολλές φορές σκέφτομαι ότι θα ήθελα ένα σκυλί, αλλά δεν έχω πάρει αυτή την πρωτοβουλία μέχρι στιγμής.
ΙΝΦΟ – Ρίτα – Θέατρο του Νέου Κόσμου | Δώμα
Κείμενο – Μάρτα Μπουτσάκα
Σκηνοθεσία – Ρηνιώ Κυριαζή
Μετάφραση – Μαρία Χατζηεμμανουήλ
Μουσική σύνθεση – Λίνα Ζάχαρη
Σχεδιασμός Φωτισμών – Στέβη Κουτσοθανάση
Σκηνογράφος – Νεκταρία Ηλιάκη
Οργάνωση παραγωγής – Arte Libera
Ενδυματολόγος – Νεκταρία Ηλιάκη
Χορογραφίες – Άλκηστη Πολυχρόνη
Φωτογραφίες – Πάρις Μέξης (Art Director), Πάτροκλος Σκαφίδας (Φωτογράφος)
Ερμηνεία – Ιφιγένεια Καραμήτρου, Γιώργος Καφετζόπουλος
Ημέρες & ώρες παραστάσεων:
Έως 23 Νοέ, 2024
Σάββατα – 21:15
Πέμπτες – 21:15
Παρασκευές – 21:15
Έως 20 Νοέ, 2024
Τετάρτες – 20:00
Κυριακές – 20:00
Έως 23 Νοέ, 2024
Σάββατα – 19:30
Προπώληση εισιτηρίων – more
