70s. Πριν γίνουμε content. Όταν ακόμα ήμασταν εμπειρία. Η ψυχολογία μιας αργής ζωής
Τα ’70s δεν ήταν «ωραία». Δεν ήταν καν εύκολα. Ήταν όμως συμπαγή. Είχαν βάρος. Δεν γλιστρούσαν από πάνω σου όπως οι επόμενες δεκαετίες. Σε κρατούσαν εκεί. Στη στιγμή. Στο λίγο.
Αν σε πέτυχαν παιδί στην Ελλάδα, μεγάλωσες σε μια χώρα που έβγαινε από μια συνθήκη και έμπαινε σε μια άλλη χωρίς να το πολυκαταλάβει. Οι μεγάλοι μιλούσαν χαμηλόφωνα για πράγματα που ένιωθες αλλά δεν καταλάβαινες. Κι εσύ, κάπου ανάμεσα σε αυλές και μπαλκόνια, έφτιαχνες τον δικό σου κόσμο.
1. Η βαρεμάρα ήταν το πρώτο σχολείο
Δεν υπήρχε τίποτα να σε αποσπάσει οργανωμένα. Η μόνη οθόνη στο σπίτι ήταν της τηλεόρασης. Μερικές φορές χάζευες το τηλεοπτικό «χιόνι», έτσι, για να περάσει ο χρόνος.
2. Η γειτονιά ήταν το σύμπαν
Δεν υπήρχε «έξω» έτσι γενικά. Υπήρχε η γειτονιά. Οι ίδιοι άνθρωποι, οι ίδιες φωνές, η ίδια διαδρομή κάθε μέρα. Τα πιτσιρίκια έπαιζαν μπάλα στον δρόμο και λέγαν: «στα τρία κόρνερ, ένα πέναλτι». Τα αυτοκίνητα που περνούσαν ήταν ελάχιστα. Μανίνα, Κατερίνα, Μπλεκ, Αγόρι. Τα παιδικά περιοδικά της εποχής ήταν περισσότερα από ποτέ.
3. Η ποπ κουλτούρα ερχόταν με καθυστέρηση — και γι’ αυτό έμενε
Τα σινεμά ήταν πολλά, δεν είχαν αντικατασταθεί από τα σούπερ μάρκετ. Και όταν προβάλλαν ταινίες τύπου: Πυρετός το Σαββατόβραδο (Saturday Night Fever) και Easy Rider οι εικοσάρηδες της εποχής έπαιρναν μια τζούρα εναλλακτικού lifestyle.
4. Η τηλεόραση ήταν τελετουργία
Στα ’70s η ασπρόμαυρη TV δεν άνοιγε για να παίζει. Άνοιγε για να συμβεί κάτι. Το πρόγραμμα της ΕΙΡΤ και της ΥΕΝΕΔ ξεκινούσε με την ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου.
5. Η πολιτική ήταν αίσθηση, όχι ανάλυση
Στα ’70s η πολιτική δεν ήταν ωκεανός σχολίων. Τη ζούσες έμμεσα. Από τον τόνο της φωνής των μεγάλων. Ήσουν Δεξιός ή Αριστερός από γινάτι. Ναι, μιλάμε για μια εποχή που το εκείνο ήταν πολιτικό επιχείρημα (που μάλλον δεν έσβησε από το τότε στο σήμερα).
6. Τα πράγματα είχαν διάρκεια
Δεν υπήρχε αντικατάσταση. Υπήρχε επιμονή. Μουσική άκουγες από το οικογενειακό στέρεο που η γιαγιά είχε απλώσει χειροποίητο σεμεδάκι πάνω από τον ενισχυτή. Όταν οι γονείς βγαίναν έξω άκουγες δίσκους βινυλίου. Ίσως η πιο χαρακτηριστική στιγμή της ακρόασης ήταν η βελόνα που πηδούσε στο αγαπημένο σου κομμάτι που άκουγες ξανά και ξανά μέχρι να γίνει μέρος της εμπειρίας σου.
7. Το καλοκαίρι στα νησιά δεν ήταν άγνωστη ιδέα
Για έναν λόγο που πια αποσιωπάται το concept καλοκαίρι στα νησιά ήταν υπόθεση των μαλλιάδων με τα σακίδια που έρχονταν από το εξωτερικό. Μιλάμε για την εποχή που ο Έλληνας μικροαστός θεωρούσε κοσμική την παραλία των Καμένων Βούρλων και του Ωρωπού.
8. Το εξωτερικό ήταν φαντασίωση πριν γίνει πληροφορία
Δεν το ήξερες. Το υποψιαζόσουν. Μάης του 1968 και Swinging London. Κάποια στιγμή άκουσες γι’ αυτά τα γεγονότα. Τα γεγονότα του Παρισιού πολλοί ισχυρίζονταν πως έμοιαζαν με την εξέγερση του Πολυτεχνείου.
9. Η απλότητα ήταν δεδομένη — και γι’ αυτό έντονη
Δεν ήταν minimal. Δεν υπήρχε επιλογή.
10. Οι στιγμές δεν καταγράφονταν — απλώς συνέβαιναν
Τα ’70s δεν ήταν καλύτερα. Δεν ήταν πιο «αγνά» με τον τρόπο που τα εξιδανικεύουμε σήμερα. Ήταν όμως πιο περιορισμένα. Και μέσα σε αυτόν τον περιορισμό, τα πράγματα έπαιρναν χώρο.
Δεν υπήρχε υπερπροσφορά για να χαθείς μέσα της. Υπήρχε έλλειψη — και αυτή η έλλειψη δημιουργούσε ένταση. Ό,τι ερχόταν από έξω, ό,τι καινούριο, ό,τι διαφορετικό, δεν περνούσε απλώς από μπροστά σου. Στεκόταν.
Ίσως τελικά οι άνθρωποι που μεγάλωσαν τότε να μην κουβαλούν νοσταλγία. Να κουβαλούν μια άλλη ταχύτητα. Έναν τρόπο να περιμένουν τα πράγματα. Να τα αφήνουν να έρθουν.
