Το «Meshes of the Afternoon» είναι ένα σουρεαλιστικό, πειραματικό (όσο δεν πάει άλλο) αμερικανικό φιλμ του 1943 που σκηνοθέτησε το ζευγάρι Maya Deren και Alexandr Hackenschmied.
Εδώ ο μινιμαλισμός αποθεώνεται. Παρακολουθώντας το νιώθεις την έκπληξη που μπορεί να προκληθεί μέσα από τη σκοτεινή διαύγεια των δημιουργών του. Δύσκολο να το πιστέψεις, και όμως, αυτό το φιλμ γυρίστηκε πριν 80 χρόνια. Καθόλου τυχαία το Meshes of the Afternoon έχει μπει στη βιβλιοθήκη του Κογκρέσου και ονομάστηκε από το BBC ως μια από τις 40 καλύτερες ταινίες που γυρίστηκαν πότε στις ΗΠΑ.
Καμία επανάληψη δεν περισσεύει. Καμιά γωνία λήψης δεν είναι τυχαία και σίγουρα η ταινία “Meshes Of The Afternoon” δεν είναι ένα παζλ ετερόκλητων στοιχείων τυχαία βαλμένων στο μοντάζ για να προκαλέσει εντυπώσεις. Νομίζω πως η Maya Deren δεν ενδιαφερόταν να προκαλέσει την προσοχή αλλά να δείξει τι μπορεί να κάνει κάποιος με μια κάμερα στο χέρι. Πως μπορεί να αφηγηθεί ποιητικά ένα θέμα, σπάζοντας τους κανόνες της αφήγησης και να δημιουργήσει ένα νέο είδος γραφής χωρίς σύνορα, μια νέα πραγματικότητα με budget μόλις 275 δολαρίων.
Η κάμερα αποτελεί το μέσο της Daren για να προβάλλει τις πολλές διαστάσεις ενός και μοναδικού προσώπου ένα απόγευμα σ’ ένα σπίτι.
Ένα απόγευμα, λοιπόν, σ’ ένα σπίτι, μια γυναίκα κι ένα πλήθος συμβόλων και ονειρικών καταστάσεων οδηγούν στον θάνατο.
Το κλειδί, το μαχαίρι, το τηλέφωνο, η σκάλα, το μυστηριώδες πρόσωπο με τον καθρέφτη, το κρεβάτι, το λευκό λουλούδι, η θάλασσα, το σπίτι μπλέκονται επαναλαμβανόμενα στο όνειρο της πρωταγωνίστριας (Maya Deren) η οποία ακροβατεί ανάμεσα στην ψύχωση και στον θάνατο. Όταν ξυπνάει (;) από το εφιαλτικό μαρτύριο των παραισθήσεών της, ένας νέος θανατικός κύκλος ξεκινάει.
Η γυναίκα της ιστορίας αντιδρά ή παρακολουθεί παθητικά τον εαυτό της να δρα σ’ έναν ουσιαστικά μη τόπο κι ας μας δείχνει η ταινία ένα σπίτι, ψυχή ίσως μεθερμηνευόμενο, αφού όλα τα αντικείμενα-σύμβολα και οι χώροι στροβιλίζονται στο γαϊτανάκι της τρέλας.
Στην αληθινή ζωή που είναι γεμάτη προλήψεις, ένας σπασμένος καθρέφτης μπορεί απλώς να φέρει γρουσουζιά. Στην ταινία μπορεί ίσως να λειτουργεί ως σύμβολο των πολλών διαστάσεων του εαυτού ή μιας διαταραγμένης ψυχής σπασμένη σε κομμάτια. Κι η θάλασσα; Η θάλασσα ξεπλένει την ψυχή δίνοντας ελπίδα. Αυτό δεν κάνει άλλωστε;
Το “Meshes Of The Afternoon” αφορά στη λειτουργία του υποσυνείδητου στην πειραματική τέχνη γι’ αυτό είναι και μια από τις ταινίες που επηρέασαν βαθιά πολλούς κινηματογραφιστές.
Το 1943 η ταινία προβλήθηκε ως βουβή και μόλις το 1959 επενδύθηκε μουσικά από τον Teiji Ito.
