Σινεμά – Η ταινία Ο Δάσκαλος που Υποσχέθηκε τη Θάλασσα, σε σκηνοθεσία Πατρίσια Φοντ, βγήκε στα σινεμά την Πέμπτη 29 Αυγούστου.
Ο Δάσκαλος που Υποσχέθηκε τη Θάλασσα (2023) – Συμπυκνωμένη χρονικά η ταινία της Πατρίσια Φοντ αλλά καθόλου βιαστική, το αντίθετο μάλιστα. Και η προσέγγισή της γύρω από το ανεπούλωτο τραύμα του Ισπανικού Εμφυλίου, παρότι λέει τα πράγματα με το όνομά τους, ουσιαστικά κουβαλάει περισσότερο έναν οικουμενικά ουμανιστικό τόνο παρά μια στρατευμένη πολιτικά ματιά.
Η δομή του σεναρίου θυμίζει αρκετά το κινηματογραφικό υποείδος του «πεφωτισμένου δασκάλου» που ήταν δημοφιλές ειδικά παλιότερα και στην Αμερική αλλά και στην Ευρώπη (από τον «Κύκλο των Χαμένων Ποιητών» μέχρι τα «Παιδιά της Χορωδίας»), με την ουσιαστική διαφορά πως, λόγω εξελίξεων που έχουν καταγραφεί ιστορικά, αυτό που μένει ως επίγευση είναι μεν η γλυκόπικρη ανάμνηση ενός ανθρώπου που άλλαξε προς το καλύτερο τη ζωή μερικών παιδιών, αλλά παράλληλα και με ένα βουβό πένθος που αντιπροσωπεύεται από τον άξονα της αφήγησης που διαδραματίζεται στο 2010 (ίσως όχι τυχαία η χρονολογία, στο απόγειο της οικονομικής κρίσης και σε μια φάση ρευστοποίησης για την τότε κοινωνία).
Ο Δάσκαλος που Υποσχέθηκε τη Θάλασσα – Η ανάλυση που επιχειρείται γύρω από τις συνθήκες του τότε πλαισίου (Ισπανικός Εμφύλιος) είναι ταιριαστά παλιομοδίτικη, καθώς βάζει στην εξίσωση τις παραμέτρους που όντως είχαν το μεγαλύτερο εκτόπισμα τη δεδομένη περίοδο.
Η αλήθεια είναι ότι σε κάποιες πτυχές της ιστορίας υπάρχει μια τάση προς την εξιδανίκευση που αφαιρεί εν μέρει πόντους από τον ρεαλισμό, ίσως όμως αυτή η δημιουργική επιλογή να είναι εσκεμμένη από την άποψη ότι η ίδια η ανθρώπινη μνήμη λειτουργεί με αυτόν τον τρόπο σε σχέση με το παρελθόν. Και είναι απαραίτητο για να δουλέψει η δραματουργία να τονιστούν και όλες εκείνες οι αξίες της πρωτοποριακής για εκείνη την εποχή εκπαιδευτικής μεθοδολογίας που εισήγαγε στη χώρα του ο Αντόνι Μπενάιγκες, κάτι που δεν θα γινόταν αν επικρατούσε μια μεγαλύτερη ηθική αμφισημία.
Σε επίπεδο γραφής ίσως να χωρούσε και λίγη βελτίωση όσον αφορά κάποιους δευτερεύοντες χαρακτήρες που κινούνται στον χώρο του στερεότυπου, οι ενστάσεις όμως αυτές έχουν μικρή σημασία μπροστά σ’ ένα σύνολο που και παρέχει μια άρτια θεώρηση γύρω από ένα ιστορικό ζήτημα που ακόμη και σήμερα ασκεί επιρροή στο πολιτικό σκηνικό της Ισπανίας και, κυρίως, συγκινεί αβίαστα, χωρίς να δίνει την εντύπωση πως εκβιάζει το συναίσθημα, προτιμώντας να το εκφράσει υπόκωφα παρά να το φωνάξει.
Ο Ενρίκ Αουκέρ αποδίδει με ευγένεια τον ιδεαλισμό του προσώπου που υποδύεται και δεν ξεχνάει ποτέ να το καταστήσει προσβάσιμο και όχι μια αποστασιοποιημένη και ατσαλάκωτη φιγούρα με ελάχιστα περιθώρια ταύτισης.
Πρέπει να επισημανθεί και η σωστή καθοδήγηση στους ανήλικους ηθοποιούς, που εδώ διαθέτει μια αυξημένη καλλιτεχνική βαρύτητα λόγω του μεγάλου μερίδιου παρουσίας τους στην «πίτα» του κινηματογραφικού χρόνου, με την Άλμπα Ερμόσο ειδικά να ξεχωρίζει καθώς συνδυάζει με φυσικότητα πολλές και αντικρουόμενες πλευρές ενός ρόλου που θα μπορούσε πολύ εύκολα να εγκλωβιστεί σε κλισέ (η ιδιότητα «προνομιούχα κόρη πολιτειακού παράγοντα» άλλωστε είναι ταυτισμένη σε πολλά φιλμικά παραδείγματα με συγκεκριμένες συμπεριφορές).
Ο Δάσκαλος που Υποσχέθηκε τη Θάλασσα – Έχοντας και μια επιμορφωτική αξία για το νεότερο σε ηλικία κοινό, το φιλμ διαθέτει όλα εκείνα τα στοιχεία που το εντάσσουν στην κατηγορία του γνήσια λαϊκού σινεμά (όχι όμως λαϊκίστικου, καθώς σέβεται βαθιά τον μέσο θεατή στον οποίο κυρίως απευθύνεται).
Είναι μια πρόταση φτιαγμένη για να αρέσει στις περισσότερες κατηγορίες σινεφίλ εκεί έξω, χωρίς να κάνει διακρίσεις.
Σκηνοθεσία: Πατρίσια Φοντ
Σενάριο: Αλμπέρτ Βαλ
Πρωταγωνιστούν: Ενρίκ Αουκέρ, Λάια Κόστα
