Ρεπορτάζ | Θεατρικές κρατικές επιχορηγήσεις: ένα μπάχαλο με τη… σφραγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού. Γιατί το Υπουργείο Πολιτισμού για μια ακόμη φορά απαξιώνει τους ανθρώπους της τέχνης με τέτοιες συμπεριφορές που διακατέχονται από θράσος και ασχετοσύνη σε παράπλευρες πορείες; Γιατί αδιαφορεί και υποτιμά τη δουλειά και τον κόπο των ανθρώπων, υποβάλλοντας τους σε διαδικασίες που τελικά κανείς δεν μπορεί να ελέγξει;
Το Υπουργείο Πολιτισμού μας, το έκανε και πάλι το θαύμα του εν μέσω Αυγούστου. Μετά, το φιάσκο της ελληνικής επιτροπής για τα Όσκαρ, τώρα και ο θεσμός των ετήσιων κρατικών θεατρικών επιχορηγήσεων ακολουθεί τους ίδιους δρόμους της γελοιοποίησης. Όπως καταγγέλλουν ηθοποιοί και σκηνοθέτες , το υπουργείο απέκλεισε θεατρικές ομάδες από τη διαδικασία αξιολόγησης, μόνο και μόνο επειδή στον προϋπολογισμό που υπέβαλλαν, η σφραγίδα του λογιστή είχε… αχνό μελάνι!
Ας τα πάρουμε όλα από την αρχή. Την περασμένη Πέμπτη δεχτήκαμε επώνυμη καταγγελία από θεατρική εταιρεία για τον αποκλεισμό που υπέστη αυτή και άλλες από την εξέταση από την διορισθείσα από το υπουργείο γνωμοδοτική επιτροπή της πρότασης επιχορήγησης που είχε υποβάλλει για επιχορήγηση . Ο Φώτης Μακρής και η εταιρεία του Θεατρικός Οργανισμός Νέος Λόγος, που εκπροσωπούν το θέατρο Studio Μαυρομιχάλη, αντίκρισαν έκπληκτοι το εξής μήνυμα, όταν μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων στις 8/8 αναζήτησαν στο σχετικό μητρώο που έχει δημιουργηθεί τους λόγους που αποκλείστηκε η πρότασή τους:
Αποτελέσματα αξιολόγησης Επιχορήγησης: Απόρριψη
Αιτιολογία για επιχορήγηση:ΤΟ ΑΙΤΗΜΑ ΔΕΝ ΕΞΕΤΑΣΤΗΚΕ ΑΠΟ ΤΗ ΓΝΩΜΟΔΟΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΘΕΑΤΡΟΥ.
ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ : ΔΕΝ ΦΑΙΝΟΝΤΑΙ ΣΤΗ ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΟΛΑ ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΟΥ ΛΟΓΙΣΤΗ ΚΟΥ Δ. ΓΕΩΡΓΙΟΥ (Π.Χ ΑΦΜ ΚΑΙ ΔΟΥ). ΒΑΣΕΙ ΤΗΣ ΠΡΟΣΚΛΗΣΗΣ ΟΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΥΠΕΡΒΑΙΝΟΥΝ ΤΑ 20.000 ΕΥΡΩ ΟΦΕΙΛΟΥΝ ΝΑ ΣΥΝΟΔΕΥΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΕΚΘΕΣΗ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΥΠΟΓΕΓΡΑΜΜΕΝΗ ΚΑΙ ΣΦΡΑΓΙΣΜΕΝΗ ΑΠΟ ΕΝΕΡΓΟ ΛΟΓΙΣΤΗ/ΦΟΡΟΤΕΧΝΗ (τ.ε. ΑΠΟ ΤΟ ΜΗΤΡΩΟ ΤΗΣ ΑΑΔΕ) ΠΡΟΚΕΙΜΕΝΟΥ ΝΑ ΓΙΝΟΥΝ ΔΕΚΤΕΣ ΠΡΟΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ.
Την ίδια απάντηση έλαβαν και πολλές άλλες ομάδες: η ομάδα 4FRONTAL, οι ELEPHAS TILENSIS των Δημήτρη Αγαρτζίδη και Δέσποινας Αναστάσογλου, ο Γιάννης Αναστασάκης και ο Θεατρικός Οργανισμός Στιγμή, ο Μανώλης Ιωνάς και το Θέατρο Αλκμήνη, ο Φάνης Σακελλαρίου (σκηνοθέτης και Sound Designer) κ.α. Οι προτάσεις τους έφεραν τη σφραγίδα του ίδιου λογιστή, που αξίζει να σημειωθεί ότι είναι γνωστός στον χώρο (και στο Υπουργείο) μιας και ειδικεύεται στα λογιστικά του θεάτρου και τηρεί τα οικονομικά βιβλία σε πολλές θεατρικές εταιρείες της Αθήνας, και έχει σφραγίσει στο παρελθόν αρκετούς προϋπολογισμούς τους.
Στην επιστολή που απέστειλε στο Υπουργείο Πολιτισμού ο Φώτης Μακρής αναφέρει ενδεικτικά:
«Μας δημιουργούνται εύλογες απορίες για το γεγονός ότι δεν ειδοποιηθήκαμε έγκαιρα με ηλεκτρονικό μήνυμα ή με τηλεφωνική κλήση για το θέμα αυτό. Σας θυμίζω ότι η επικοινωνία μεταξύ του ΥΠΠΟ και των εταιριών μας είναι συνεχής και μερικές φορές για λιγότερο σοβαρά θέματα. Θα μπορούσαμε λοιπόν, άμεσα να σας στείλουμε μια νέα σφράγιση, όπου θα φαίνονταν με ευκρίνεια το ΑΦΜ και η ΔΟΥ του λογιστή μας! Αφήστε που σύμφωνα με την αιτιολογία της απόρριψης, το όνομα του λογιστή μας το είδατε και άρα μπορούσατε να εξακριβώσετε την επάρκειά του. Γιατί θεωρώ ότι αυτό είναι το ουσιαστικό μέρος του θέματος. Ήταν πραγματικά υπόθεση 10 λεπτών να λυθεί το θέμα!
Φαντάζομαι φυσικά, ότι δεν πέρασε από το μυαλό σας ότι μια θεατρική ομάδα με ιστορία 29 χρόνων και με δικό της θέατρο τα τελευταία 16 χρόνια, λειτουργεί χωρίς ενεργό λογιστή!!!
Επίσης, να σας θυμίσω ότι λίγες μέρες πριν εκπνεύσει η προθεσμία υποβολής των αιτήσεων, είχατε ένα τεχνικό πρόβλημα για κάποιες ώρες και επικοινωνήσατε άμεσα με όλες(!!!) τις εταιρίες για να ξαναστείλουν τις αιτήσεις που είχαν σταλεί εκείνο το διάστημα , καθώς δεν τις είχατε παραλάβει. Όταν λοιπόν το πρόβλημα ήταν από την μεριά σας, δείξατε εξαιρετικά αντανακλαστικά, κάτι που δεν κάνατε όταν το “πρόβλημα” ήταν δικό μας!
Γνωρίζετε ότι από την στιγμή που όλα πλέον λειτουργούν ψηφιακά, ελοχεύει πάντα ο κίνδυνος λαθών, τα οποία όμως μπορούν να διορθωθούν όταν υπάρχει καλή συνεργασία και κατανόηση, όπως συνέβη όταν υπήρξε το πρόβλημα σε σας και όπως ΔΕΝ υπήρξε στην αντίθετη περίπτωsη».
Στο ίδιο πνεύμα και η επιστολή που έστειλε στο υπουργείο ο Γιάννης Αναστασάκης: «Μας δημιουργούνται εύλογες απορίες για το γεγονός ότι δεν ειδοποιηθήκαμε έγκαιρα με ηλεκτρονικό μήνυμα ή με τηλεφωνική κλήση για το θέμα αυτό. Θα μπορούσαμε άμεσα να σας στείλουμε μια νέα σφράγιση, όπου θα φαίνονταν με ευκρίνεια το ΑΦΜ και η ΔΟΥ του λογιστή μας!».
Το ρεπορτάζ λέει πως ο Φώτης Μακρής, αλλά και οι λοιποί δημιουργοί που έπεσαν θύματα αυτού του στοχευμένου αποκλεισμού από το υπουργείο, μιλώντας τηλεφωνικά με τους αρμόδιους υπαλλήλους του, στο ερώτημα που έθεσαν γιατί δεν ενημερώθηκαν σχετικά με το γραφειοκρατικό αυτό ζήτημα που λυνόταν έτσι κι αλλιώς εύκολα, όπως γίνονταν τα προηγούμενα χρόνια, έκπληκτοι ήρθαν αντιμέτωποι με την απάντηση πως «φέτος, είχαμε αυστηρές εντολές άνωθεν, να μην επικοινωνήσουμε με τους δημιουργούς για κανένα λόγο και για κανένα ζήτημα!», διακρίνοντας και μια υποψία εκφοβισμού και τρομοκρατίας των υπαλλήλων.
Ο Αργυρης Ξάφης σε δημοσίευσή του σε μέσο μαζικής δικτύωσης μιλάει ξεκάθαρα για το τι συνέβη «Η υπουργός ή ο καινούριος υφυπουργός έδωσαν εντολή να κοπεί αυτή η σχέση (σ.σ. η εποικοδομητική που είχαν οι συντελεστές με τους υπαλλήλους του υπουργείου τα προηγούμενα χρόνια). Να μην ενημερωθεί κανείς (σε μια καινούρια διαδικασία επαναλαμβάνω, με καινούρια ζητούμενα) για οποιοδήποτε λάθος η παράλειψη από αλλαγή των κανόνων» και συνεχίζει «Το υπουργείο προσπαθώντας να αποτρέψει από την διαδικασία κόσμο κάθε χρόνο την κάνει χειρότερη και δυσκολότερη, ζητώντας τα ίδια και τα ίδια έγγραφα από την αρχή. Και προσθέτοντας καινούρια χωρίς καμία ενημέρωση -πρέπει να πας και να ψάχνεις κάθε χρόνο σε τι διαφέρει από τα παλιά. Φέτος πρόσθεσε και την διακοπή της συνεργασίας και συνεννόησης στα τεχνικά ζητήματα με το υπουργείο απομακρύνοντας μας ακόμα περισσότερο από την διαδικασία και κόβοντας ακόμα περισσότερο την σχέση μας μαζί του. Πολλοί λένε ότι μας εκδικείται που δεν καθόμαστε καλά και διαμαρτυρόμαστε ή ότι παρα-έχουμε κοινωνική ευαισθησία στα τρέχοντα ζητήματα της χώρας μας (λες και δεν είναι μέρος της δουλειάς μας το που και πώς ζούμε). Σε αυτή την περίπτωση ξαφνικής τυπολαγνείας , το πιστεύω και εγώ».
Ανάλογα είχαν συμβεί και πέρσι, όταν ο Μάνος Βαβαδάκης της ομάδας RMS MATAROA, με τον οποίον ήρθαμε σε επαφή, μας κατέθεσε τη δική του εμπειρία: «Η πλατφόρμα δε μας άφησε να επισυνάψουμε ένα αρχείο με σφραγίδα, μια υπάλληλος μας διαβεβαίωσε ότι θα το αντικαταστήσει η ίδια, αλλά δεν το έκανε πότε. Κάναμε ένσταση αλλά δεν έγινε τίποτα. Έτσι η παράσταση ΤΑΝΚ/ Οκη Νύχτα Εδώ πραγματοποιήθηκε χωρίς επιχορήγηση».
Οι θεατρικές εταιρείες αυτές έχουν ήδη κάνει ενστάσεις για τους απαράδεκτους αποκλεισμούς, οι οποίοι δυναμιτίζουν με αποκλειστική ευθύνη του υπουργείου (για άλλη μια φορά μετά την εκκρεμή ακόμα υπόθεση της ελληνικής επιτροπής στα Όσκαρ), την όλη διαδικασία του θεσμού των επιχορηγήσεων. «Ήδη έχουμε κάνει ενστάσεις δεκάδες ομάδες -που φυσικά αναμένουμε να πάρουμε αρνητική απάντηση» και θα συνεχίσει ο Αργύρης Ξάφης. «Ήδη έχουμε απευθυνθεί σε δικηγόρους για να ελέγξουμε και εμείς κατά πόσο αυτά τα ζητούμενα υπάρχουν στις προκηρύξεις των επιχορηγήσεων (τιπ: δεν υπάρχουν, τα βρίσκεις μόνο τυχαία μέσα στα δείγματα εγγράφων που σου προτείνουν)», ζητώντας και τη στήριξη των εργαζομένων στο Υπουργείο Πολιτισμού».
Ωστόσο η απάντηση των ανθρώπων του Υπουργείου Πολιτισμού είναι ότι οι ενστάσεις αυτές είναι αδύνατον να εξεταστούν τον Αύγουστο που «λείπουν όλοι», παραπέμποντας το θέμα στον Σεπτέμβριο. Σημειώνεται, πως ήρθαμε σε επαφή και με μέλος της Γνωμοδοτικής Επιτροπής, όπου μας έδωσε την πληροφορία (την οποία δεν μπορέσαμε να διασταυρώσουμε), ότι και η ίδια η Γνωμοδοτική επιτροπή είχε υποβάλλει αίτημα προς το υπουργείο να εξετάσει κανονικά τις προτάσεις που έφτασαν στα χέρια τους μέσω λίστας με την ένδειξη «Να μην εξεταστεί», χωρίς όμως ανταπόκριση.
Οι απορίες – τα ερωτήματα-τα ζητούμενα
Πολλές είναι οι απορίες που γεννιούνται και από αυτήν την υπόθεση για τον τρόπο που λειτουργεί η ηγεσία του Υπουργείου Πολιτισμού, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τις παραστατικές τέχνες:
- Είναι δυνατόν το 2024, στην απόλυτα ηλεκτρονικά εποχή, στην εποχή της ηλεκτρονικής υπογραφής και με τη κυβέρνηση να κομπάζει για τα επιτεύγματά της στην μηχανογράφηση και την ηλεκτρονική ψηφιοποίηση του κράτους, το Υπουργείο Πολιτισμού να ζητά και να ασχολείται με μελάνια και σφραγίδες;
- Γιατί κάθε χρόνο, απαιτεί τα ίδια έγγραφα από τις ίδιες ομάδες, όταν ακριβώς για αυτούς τους λόγους έχει φτιαχτεί το περίφημο σχετικό μητρώο;
- Γιατί και με ποιο στόχο απαγόρευσε στους υπαλλήλους να επικοινωνούν απευθείας με τους ενδιαφερόμενους και να λύνουν τα όποια προβλήματα που γεννά η ίδια η προβληματική διαδικασία που έχει υιοθετήσει;
Και βεβαίως
- Γιατί το Υπουργείο Πολιτισμού για μια ακόμη φορά απαξιώνει τους ανθρώπους της τέχνης με τέτοιες συμπεριφορές που διακατέχονται από θράσος και ασχετοσύνη σε παράπλευρες πορείες;
- Γιατί αδιαφορεί και υποτιμά τη δουλειά και τον κόπο των ανθρώπων, υποβάλλοντας τους σε διαδικασίες που τελικά κανείς δεν μπορεί να ελέγξει;
- Γιατί δείχνει να αφήνει όλα να λειτουργούν (αν λειτουργούν, όποτε λειτουργούν) στον «αυτόματο» και χωρίς καμία ευθύνη και υπευθυνότητα, αλλά με περίσσια έπαρση και θράσος αν λάβουμε υπόψη και τον τρόπο που χειρίστηκε τη «διπλή» επιχορήγηση της παράστασης «Καταποντισμός» του Βασίλη Βηλαρά που φέραμε στο φως πριν λίγους μήνες; (το σχετικο ρεπορτάζ ΕΔΩ)
- Ποιος αναλαμβάνει την ευθύνη στην περίπτωση ακύρωσης της όλης διαδικασίας, αλήθεια, εάν η υπόθεση φτάσει στις αίθουσες δικαστηρίων;
- Και τελικά το ζητούμενο είναι κάθε φορά να αποκλείουμε προτάσεις ή να τις ενισχύουμε;
Για άλλη μια φορά, τα γεγονότα αποδεικνύουν ότι ο θεσμός των επιχορηγήσεων έτσι όπως λειτουργεί χωλαίνει έχει γίνει μέρος μιας γενικότερης παθογένειας του θεατρικού χώρου. Διορισμός αμφίβολων επιτροπών, προαποφασισμένα αποτελέσματα, εξαντλητικές γραφειοκρατικές διαδικασίες, προβληματικές μέθοδοι και τόσα άλλα ζητήματα απαιτούν την άμεση αναθεώρησή του και την εξεύρεση άμεσων και ουσιαστικών τρόπων στήριξης της θεατρικής διαδικασίας στη χώρα μας. Το ρεπορτάζ θα επανέλθει με έρευνα και άποψη συνολικά για αυτήν την καθόλα προβληματική διαδικασία των επιχορηγήσεων.
