Νοεμή Βασιλειαδου: «Όποια διάψευση κι αν φέρει η Ιστορία, κάθε άνθρωπος οφείλει να ονειρεύεται…». (Η ηρωίδα, αν ήταν στην Ελλάδα) θα αφηγούνταν μελοδραματικές ταινίες και σειρές, γεμάτες αγωνία, πάθη και ανατροπές. Θα διάλεγε ό,τι είναι πιο περιπετειώδες, πιο παράξενο, ό,τι μπορεί να ταράξει τη στασιμότητα μιας άγονης επαρχίας. Ιστορίες που θα έκαναν τους κατοίκους να υποψιαστούν άλλες ζωές, πολύ μακρινές από τις δικές τους.
Γεννημένη και μεγαλωμένη στη Θεσσαλονίκη, η Νοεμή Βασιλειάδου διαμορφώνει ένα δημιουργικό προφίλ που απλώνεται σε όλες τις διαστάσεις της καλλιτεχνικής πράξης.
Αριστούχος απόφοιτη της Δραματικής Σχολής του Εθνικού Θεάτρου, της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ και του μεταπτυχιακού «Πολιτισμικές και Κινηματογραφικές Σπουδές» του ΕΚΠΑ, με παράλληλες σπουδές στην κλασική κιθάρα και την Αρμονία, χαράζει μια διαδρομή που συνδυάζει την ερμηνευτική τόλμη με τη σκηνοθετική δημιουργία με βασικό χαρακτηριστικό τη βαθιά ματιά στα κοινωνικά συμφραζόμενα μέσα από την τέχνη.
Ως ηθοποιός έχει συμμετάσχει σε σημαντικές παραγωγές στην Ελλάδα και το εξωτερικό, ενώ η παρουσία της στην ομάδα ΕΝ ΔΥΝΑΜΕΙ και οι συνεργασίες της με σκηνοθέτες διαφορετικών αισθητικών κατευθύνσεων μαρτυρούν την ευελιξία και τη διάθεσή της για συλλογική δημιουργία. Παράλληλα, οι βραβευμένες μικρού μήκους ταινίες της και οι πρώτες της σκηνοθετικές απόπειρες στο θέατρο («Προσοχή, εκτελούνται έργα», «Κλημεντίνες χωρίς κουκούτσι») αποκαλύπτουν μια δημιουργό που δεν αρκείται στην ερμηνεία, αλλά αναζητά τη δική της σκηνική και κινηματογραφική γλώσσα.
Με αφορμή την παράσταση «Αφηγήτρια Ταινιών» στο Θέατρο του Νέου Κόσμου και ενώ ετοιμάζει τα «Τα Σπίτια Αλλάζουν Θέση Τη Νύχτα» στο Φρένο η Νοεμή Βασιλειάδου, μιλά για τη φαντασία ως πολιτική δύναμη, για την τέχνη ως καταφύγιο και πεδίο σύγκρουσης, για την παιδική αθωότητα απέναντι στην κοινωνική βία, αλλά και για το πώς η τέχνη μπορεί να δημιουργεί κοινότητες εκεί όπου η Ιστορία αφήνει πίσω της συντρίμμια. Μέσα από τις σκέψεις της, αναδεικνύεται η βαθιά της πίστη ότι πριν από κάθε διεκδίκηση προηγείται η δυνατότητα να ονειρευτείς — και ότι, ακόμη κι όταν η Ιστορία διαψεύδει, η ανάγκη για αφήγηση και συλλογικότητα παραμένει μια πράξη αντίστασης
Η «Αφηγήτρια ταινιών» είναι ένα έργο που στο φόντο της πλοκής του υπάρχουν έντονες αναφορές για την κοινωνία μιας εποχής κι ενός τόπου. Πώς νομίζετε ότι αυτή η ιστορία μιλά στο σήμερα και στις σύγχρονες προκλήσεις;
Η ιστορία αγγίζει κάθε μη προνομιούχο άνθρωπο που έρχεται αντιμέτωπος με προκαθορισμένες επιλογές και με μια μοίρα που επιβάλλεται από την ταξική και κοινωνική του καταγωγή. Υπάρχουν παντού στον κόσμο κοινότητες ανθρώπων που επιβιώνουν κάτω από πολύ αντίξοες συνθήκες και πληθυσμοί που η Ιστορία εγκαταλείπει σε ένα πικρό τίποτα, σε έναν τόπο όπου δεν μπορεί κανείς να ζήσει μια αξιοπρεπή ζωή. Νομίζω πως η ιστορία μιλά για τη φαντασία μιας άλλης ζωής, μιας άλλης πιθανότητας, σε κάθε τόπο που είναι καταδικασμένος στη δυστυχία και σε κάθε άνθρωπο που καλείται να υπερπηδήσει ακραίες δυσκολίες για να διεκδικήσει μια ζωή που είναι άξια να τη ζεις.
Ο κινηματογράφος μέσα στο Θέατρο και το Θέατρο με θέμα τον κινηματογράφο. Πού τοποθετείται η παράσταση;
Η Μαρία–Μαργαρίτα, αφηγούμενη ταινίες, ουσιαστικά δημιουργεί μια πρωτόλεια μορφή θεάτρου. Προσπαθώντας να μεταδώσει τη μαγεία των εικόνων μέσω της αφήγησης, αρχίζει να εξασκείται σε χειρονομίες, φωνές, μιμήσεις, ήχους. Εμπνέεται από το σινεμά και ανακαλύπτει το θέατρο. Αν και το θέατρο ιστορικά προηγήθηκε του κινηματογράφου, στην παράσταση μοιάζει να συμβαίνει το αντίθετο: η μαγεία του σινεμά εμπνέει μια ζωντανή σκηνική πράξη. Έτσι ακροβατούμε ανάμεσα στο «αθάνατο» στοιχείο του σινεμά, που ζει παντοτινά, και στο εφήμερο, φθαρτό παρόν του θεάτρου που κάθε μέρα γεννιέται και πεθαίνει.
Η ιστορία αγγίζει κάθε μη προνομιούχο άνθρωπο που έρχεται αντιμέτωπος με προκαθορισμένες επιλογές και με μια μοίρα που επιβάλλεται από την ταξική και κοινωνική του καταγωγή.
Υπάρχει στιγμή που η αφήγηση μοιάζει περισσότερο με υποκατάστατο ζωής παρά με άνοιγμα προς αυτήν;
Ναι. Ακριβώς. Γι’ αυτό και η ηρωίδα συνειδητοποιεί ότι, μεγαλώνοντας, αρχίζει να μπερδεύει όσα ζει με όσα βλέπει στη μεγάλη οθόνη και με όσα ονειρεύεται. Οι ταινίες μοιάζουν με τη ζωή της και η ζωή της μοιάζει περισσότερο με ταινία παρά με ζωή. Η αφήγηση γίνεται καταφύγιο και εκείνη χάνεται μέσα σε αυτό, στην προσπάθειά της να φανταστεί μια άλλη προοπτική για τη ζωή της.
Πώς ισορροπεί η ηρωίδα ανάμεσα στην παιδική αθωότητα και την κοινωνική βία;
Η παιδική αθωότητα και η παιδική πίστη είναι το όπλο της ενάντια στην κοινωνική βία. Είναι ο μόνος τρόπος να επιβιώσει. Αν είχε μια πλήρως ενήλικη συνειδητοποίηση του περιβάλλοντος μέσα στο οποίο μεγαλώνει, ίσως να είχε καταρρεύσει από καιρό. Νομίζω πως στην παράσταση διανύουμε ένα τέτοιο ταξίδι ενηλικίωσης, από την πίστη στη διάψευση.
Αν η ηρωίδα ήταν στην Ελλάδα, σε μια άγονη επαρχία, τι θα αφηγούνταν;
Θα αφηγούνταν μελοδραματικές ταινίες και σειρές, γεμάτες αγωνία, πάθη και ανατροπές. Θα διάλεγε ό,τι είναι πιο περιπετειώδες, πιο παράξενο, ό,τι μπορεί να ταράξει τη στασιμότητα μιας άγονης επαρχίας. Ιστορίες που θα έκαναν τους κατοίκους να υποψιαστούν άλλες ζωές, πολύ μακρινές από τις δικές τους.
Σε μια παράσταση που το βάρος πέφτει σχεδόν αποκλειστικά στη δική σας ερμηνεία νιώθετε περισσότερο εκτεθειμένη ή πιο «ελεύθερη»;
Νιώθω περισσότερο εκτεθειμένη. Σαν να κρατάω μόνη μου το βάρος μιας ολόκληρης ζωής. Ελεύθερη αισθάνομαι μόνο όταν καταλαβαίνω ότι οι θεατές θέλουν να κουβαλήσουν και εκείνοι μαζί μου λίγο από το βάρος, και αρχίζουμε σιγά σιγά να το μοιραζόμαστε.
Η διάψευση της Ιστορίας ρίχνει την αυλαία. Αξίζει να ονειρεύεται κανείς ένα καλύτερο μέλλον;
Δεν μπορείς να ζητήσεις από κάποιον να διεκδικήσει την ελευθερία του, αν πρώτα δεν του έχεις επιτρέψει να τη φανταστεί. Η φαντασία δεν είναι κάτι παθητικό, είναι μια ενεργητική διαδρομή του μυαλού και μπορεί να πυροδοτήσει μια εξωτερική κίνηση. Όποια διάψευση κι αν φέρει η Ιστορία, κάθε άνθρωπος οφείλει να ονειρεύεται.
Yπάρχει ένα ορατό ή αόρατο πεδίο επικοινωνίας ανάμεσα στην «Αφηγήτρια» και στα «Σπίτια αλλάζουν θέση τη νύχτα», που ετοιμάζετε αυτήν την περίοδο; Ποια είναι αυτά που συνδέουν την ηρωίδα του Λετεριέρ με τις παρέες των «σπιτιών»;
Η παράσταση «Τα σπίτια αλλάζουν θέση τη νύχτα» που βρίσκεται τώρα στις τελικές της πρόβες, ακολουθεί το χρονικό σύστασης και διάλυσης μιας ομάδας ανθρώπων που συναντιούνται γύρω από την αναγκαιότητα να απαντήσουν στην πραγματικότητα που τους συνθλίβει. Νομίζω συγγενεύει με την «Αφηγήτρια ταινιών» στο βαθμό που αφηγείται την απόπειρα που κάνει κάθε μικρός άνθρωπος να σταθεί απέναντι στον μεγάλο κόσμο και να αντισταθεί με τα ελάχιστα μέσα που διαθέτει απέναντι σε κοινωνικές και πολιτικές αδικίες. Υπάρχει και ένας αόρατος σύνδεσμος ως προς την δημιουργία κοινοτήτων, που στην «Αφηγήτρια Ταινιών» γίνεται με μέσο την αφήγηση, ενώ στα «Σπίτια» με μέσο την αλληλεγγύη.
- Η «Αφηγήτρια ταινιών» του Ερνάν Ριβέρα Λετελιέρ σε σκηνοθεσία Νικόλα Λαμπάκη παίζεται στον Κάτω Χώρο του Θεάτρου του Νέου Κόσμου κάθε Παρασκευή & Σάββατο στις 21:15 και Κυριακή στις 20:00. Εισιτήρια μπορείτε να προμηθευτείτε ΕΔΩ
- «Τα σπίτια αλλάζουν θέση τη νύχτα» σε σύλληψη-σκηνοθεσία και δραματουργία Νοεμής Βασιλειάδου έχουν πρεμιέρα την Τετάρτη 18 Μαρτίου στο Φρένο. Εισιτήρια μπορείτε να προμηθευτείτε ΕΔΩ
