Κώστας Β. Ζήσης
«…περιπλανώμενη ζωή, περιπλανώμενο κορμί…»
Ο πεζόδρομος του Θησείου, εκεί στον Άγιο Αθανάσιο, αντηχεί από τα λόγια του Κώστα Βίρβου. Η Χριστίνα Μαξούρη και η κομπανία της περπατούν τραγουδώντας μπαίνοντας στην ταβέρνα «Το Στέκι του Ηλία» (το καλύτερο παϊδάκι της πόλης, να το πούμε και αυτό), λίγο πριν ανέβουν στο ξύλινο πάλκο της δροσερής αυλής.
Είναι η στιγμή ακριβώς που η Χριστίνα Μαξούρη αφήνει πίσω της την Χριστίνα και για το επόμενο διάστημα θα ντυθεί, θα μετουσιωθεί για να είμαστε ακριβείς, στη μεγάλη μορφή της Σωτηρίας Μπέλλου. Αυτής της «κατ’ εικόνας και καθ’ ομοίωσιν» του Θεού του ρεμπέτικου ερμηνεύτριας που πέρασε και σάρωσε πάλκα και ζωή, άφησε ανεξίτηλο το στίγμα της και μια καρέκλα άδεια στο πάλκο χωρίς αντικαταστάτρια.
Ο Δημήτρης Χαλιώτης, με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννηση της μεγάλης ρεμπέτισσας, θυμάται και τιμά τη Σωτηρία Μπέλλου, έτσι ακριβώς όπως εκείνη θα ήθελε: στο περιβάλλον μιας ταβέρνας, στο ξύλινο παταράκι, στην ξύλινη καρέκλα με την πλεγμένη ψάθα, στα πολύχρωμα λαμπιόνια, στα ίδια της τα τραγούδια.
Δύο μπουζούκια (Βασίλης Κορακάκης, Δημήτρης Κουφογιώργος), μια κιθάρα (Βασίλης Προδρόμου), ένα ακορντεόν (Δημήτρης Κούστας) και η δωρική φωνή της Χριστίνα Μαξούρη είναι οι ξεναγοί μας στον κόσμο της Σωτηρίας Μπέλλου. Ένας κόσμος που δεν έχει πολλά λόγια, «πολλά μπλα-μπλα» που θα έλεγε και η ίδια η Σωτηρία, αλλά έχει πολύ τραγούδι, πολλά πάθη, πολλά λάθη, πολλούς αγώνες, μεγάλο πείσμα,. Ένας κόσμος με τις ανηφόρες του, τις κατηφόρες τους, τις δόξες και τις πτώσεις του, τους λάκκους και τα χαντάκια του. Που όλα τα περπάτησε η Σωτηρία, όλα τα δοκίμασε, απ’ όλα πέρασε, με όλα παθιάστηκε, με όλα έζησε και απ’ όλα αυτά εγκατέλειψε. Και ο Δημήτρης Χαλιώτης ξέρει πως όλα αυτά τα έκανε φωνή και τα τραγούδησε. Γι’ αυτό και άφησε τα ίδια της τα τραγούδια να μιλήσουν, σταχυολογώντας εδώ κι εκεί ψήγματα από λόγο, εμβόλιμα ανάμεσα στα τραγούδια. Ένα γράμμα, μια ιστορία, ένα περιστατικό, ένα παραλειπόμενο.
Η Αθηνά εξομολογήθηκε, μετέλαβε και ομολόγησε τη Σωτηρία Μπέλλου. Γιατί τα τραγούδια της Σωτηρίας μόνο σαν ομολογίες πια έχουν καταγραφεί στη λαϊκή μας συνείδηση. Ομολογίες μιας ολόκληρης ζωής. Αντιλαλούνε τα βουνά, Μην ξαναπερνάς, Ένα καράβι απ’ τον Περαία, Πέφτεις σε λάθη, Άσχημες Πληροφορίες, Μην μου ξαναφύγεις πια, Συννεφιασμένη Κυριακή, Μην απελπίζεσαι, ένα μικρό μόνο δείγμα. ‘Η τον Περιπλανώμενο… ή τραγούδια μεγάλων δημιουργών που σημάδεψε με την ερμηνεία της: Η Νταλίκα, Δεν λες κουβέντα, Μ’ αεροπλάνα και βαπόρια, Μην κλαις. Η Χριστίνα Μαξούρη δεν μιμήθηκε, δεν υποκρίθηκε και δεν συγκρίθηκε με τη Σωτηρία. Άφησε τη φωνή της να γίνει το όχημα να περιπλανηθούμε, να ταξιδέψουμε και να παραδοθούμε σε αυτόν τον κόσμο της Σωτηρίας. Και μας συνεπήρε, μας γοήτεψε, μας «μεράκλωσε», μας έκανε να πιούμε και δυο ποτηράκια παραπάνω. Να γελάσουμε, να θυμώσουμε, να συγκινηθούμε με περιστατικά από τη ζωή της (από τα οποία μάλλον ατυχώς δεν ακούσαμε εκείνη τη βραδιά για την έντονη αντιστασιακή της δράση, τη στράτευσή της στο ΕΑΜ, κλπ).
Η παράσταση που έγινε στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών (μια ευχάριστη έκπληξη για αυτό το «άνοιγμά» του), δεν είχε σε καμία περίπτωση χαρακτήρα μνημόσυνου. Ήταν μια λαϊκή γιορτή, ένα λαϊκό «Σαββατόβραδο», μια παράσταση που δεν κάνει και δεν πρέπει να τελειώσει τον κύκλο της. Αυτές οι παραστάσεις στο Θησείο, θα πρέπει να γίνουν αλτήρες, για να ξεχυθεί όλη αυτή η αυθεντικά λαϊκή κληρονομιά της Σωτηρίας, αυτή η κληρονομιά μας, σε όλη την Ελλάδα. Γιατί ακόμα και στη διασκέδαση, αυτό το αυθεντικό πρέπει να αναζητούμε, για αυτό το αυθεντικό διψάμε.
ΥΓ. Ο Δημήτρης Χαλιώτης, η Χριστίνα Μαξούρη και όλοι οι συντελεστές – προς τιμήν τους – αφιερώνουν την παράσταση στη Σοφία Αδαμίδου, τη δημοσιογράφο-συγγραφέα που πρόσφατα χάσαμε και που η Σωτηρία είχε εμπιστευθεί τη συγγραφή της βιογραφίας της «Σωτηρία Μπέλλου – πότε ντόρτια, πότε εξάρες» το οποίο υπήρξε πηγή έμπνευσης της παράστασης.
Η παράσταση «Τα τραγούδια της Σωτηρίας» παίχτηκε στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών-Επιδαύρου στην ταβέρνα «Το Στέκι του Ηλία» 28,29,30 Ιουνίου και 1 Ιουλίου 2021.
