Δέκα καλλιτέχνες που καταδικάζουν τη βία κατά των γυναικών και που μέσα από τα έργα τους αφηγούνται την πορεία τους, τις εμπειρίες και τα κίνητρα που τους ώθησαν να κάνουν αυτές τις επιλογές. Ακολουθούν έργα και δράσεις που έχουν αναλάβει ορισμένοι διεθνείς καλλιτέχνες για να αναπαραστήσουν το φαινόμενο της βίας κατά των γυναικών.
Regina José Galindo
Η καλλιτέχνιδα με καταγωγή από τη Γουατεμάλα χρησιμοποιεί το σώμα της ως μέσο έκφρασης και φορέα για σκέψεις σχετικά με τα εγκλήματα που διαπράχθηκαν στη χώρα της. Το 2014, το PAC (Pavilion of Contemporary Art in Milan) φιλοξένησε την παράστασή της με τίτλο “Estoy Viva” (Είμαι Ζωντανή) που χωρίζεται σε πέντε θεματικές ενότητες και μιλά, μεταξύ άλλων, για τις γυναίκες και τη βία εναντίον τους.
Η παράσταση “Perra” (θηλυκό σκυλί ή πόρνη στα Ισπανικά) από το 2005 είναι ιδιαίτερα έντονη και συγκλονιστική. Η καλλιτέχνιδα με ένα μαχαίρι χάραξε στο πόδι της τη λέξη “σκύλα” για να διαμαρτυρηθεί και να δείξει τη βία και τους φόνους που διαπράχθηκαν κατά των γυναικών στη Γουατεμάλα. Κάποιες φορές οι λέξεις μπορεί να είναι ανεπαρκείς, αλλά τα λόγια της Regina José Galindo είναι ξεκάθαρα: «… Πρέπει να καταλάβουμε ότι απολύτως τα πάντα στον κόσμο συνδέονται και το ανθρώπινο λάθος ήταν και πάντα θα είναι το να αισθανόμαστε διαφορετικοί μεταξύ μας. Είμαστε όλοι ίδιοι. Αυτό που συμβαίνει σε μια γυναίκα στη Γερμανία συμβαίνει και σε μένα. Είμαστε ένα μόνο άτομο, ένα σώμα».
Wall of Dolls
Το 2014 στο Μιλάνο, στην οδό De Amicis, ένας τοίχος, όπως βλέπει κανείς τόσους στο Μιλάνο, έγινε σημαντικός μάρτυρας της δραστηριότητας που μπορεί να αναλάβει κάθε άτομο για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών.
Οι κούκλες, το παιχνίδι που αγαπήθηκε περισσότερο στην παιδική ηλικία ολόκληρου του γυναικείου σύμπαντος, κρεμασμένες στον τοίχο γίνονται έκφραση αλληλεγγύης μεταξύ των γυναικών. Αυτή η παράσταση που διοργανώθηκε από τους Jo Squillo και WeWorld Intervita συλλέγει σημαντικά στοιχεία και από τον κόσμο της μόδας. Οι πρώτοι που συμμετείχαν στην πρωτοβουλία ήταν 50 διεθνείς ιταλικές εταιρείες με 20 καλλιτέχνες, αλλά και διάφοροι μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί. Στη συνέχεια ήρθαν οι άνθρωποι του Μιλάνου που επέλεξαν να συνεισφέρουν φέρνοντας τις κούκλες τους.
Εδώ είναι μερικά συγκλονιστικά στοιχεία που συγκεντρώθηκαν από το WeWorld Intervita: “130 εκατομμύρια γυναίκες παγκοσμίως έχουν υποστεί ακρωτηριασμό των γεννητικών οργάνων. 1 γυναίκα στις 5 έχει υπάρξει θύμα σωματικής ή σεξουαλικής βίας. Σε ορισμένες χώρες ο βιασμός από τον σύζυγο εξακολουθεί να είναι νόμιμος και η βιαιότητα κατά των γυναικών αποτελεί φυσιολογικό πολιτιστικό φαινόμενο. Στην Αμερική μία γυναίκα κάθε 15 δευτερόλεπτα δέχεται επίθεση, συχνά από τον σύζυγό της. Στην Ευρώπη 62 εκατομμύρια γυναίκες – 1 στις 3 – είναι θύματα κακοποίησης. Στην Ιταλία 1 εκατομμύριο γυναίκες έχουν κακοποιηθεί και πολλές έχουν πεθάνει».
Elina Chauvet
Ένα πρωί, τον Νοέμβριο του 2012, οι άνθρωποι από το Μιλάνο που επρόκειτο να εργαστούν στο κέντρο της πόλης, περνώντας από το San Lorenzo, βρήκαν κάτι ασυνήθιστο: κόκκινα παπούτσια.
Η δημιουργός αυτής της πρωτοβουλίας είναι η Μεξικανή καλλιτέχνιδα Elina Chauvet. Χάρη σε ένα δίκτυο ενώσεων από όλο τον κόσμο το έργο της «Zapatos Rojos» (κόκκινα παπούτσια) περιόδευσε στον κόσμο μιλώντας για την ιστορία της βίας και του αίματος των Μεξικανών γυναικών της Ciudad Juárez (πόλη στα βόρεια σύνορα μεταξύ Μεξικού και Τέξας).
Η πρώτη φορά που τα “κόκκινα παπούτσια” έκαναν το ντεμπούτο τους το 2009 μόλις στην πόλη Ciudad Juárez με 33 ζευγάρια παπούτσια, μέχρι σήμερα, έχει διανυθεί πολύς δρόμος από το Μεξικό στην Ιταλία προσθέτοντας πάντα (δυστυχώς) κάποια νέα μαρτυρία πόνου και θανάτου: κάθε ζευγάρι παπούτσια που δωρίζονται στην παράσταση αντιπροσωπεύει μια γυναίκα που πέθανε ή εξαφανίστηκε και είναι μάρτυρας της βίας που ασκείται κατά των γυναικών.
Panmela Castro
Η Panmela Castro είναι μια φεμινίστρια ακτιβίστρια που παρουσιάζει τα δεινά των γυναικών με την τέχνη του δρόμου. Η Βραζιλιάνα καλλιτέχνις που μεγάλωσε στα προάστια του Ρίο ντε Τζανέιρο και αναδείχθηκε μέσω της τέχνης του δρόμου, αλλά βίωσε από πρώτο χέρι τη βία, έκανε τα πρώτα της βήματα στον κόσμο της τέχνης με τα γκράφιτι και τη δυνατότητά τους να προσεγγίζουν ένα ευρύτερο κοινό που έρχεται κοντά στο μήνυμα χωρίς προκαταλήψεις. Το όνομα της καλλιτεχνικής δράσης της είναι Anarkia.
Το μήνυμα δεν εκφράζεται μόνο στους τοίχους της πόλης, αλλά μεταφέρεται με τη διαρκή επίγνωση του προβλήματος της βίας κατά των γυναικών μέσω της συνεργασίας με άλλους καλλιτέχνες του δρόμου για την ευαισθητοποίηση σχετικά με τα δικαιώματα των γυναικών στις φαβέλες του Ρίο, όπου συχνά οι πληροφορίες φτάνουν πολύ δύσκολα.
Μέσα από την τέχνη της διαδίδει ιδέες και διδάσκει στις γυναίκες τα δικαιώματά τους συμβάλλοντας στη διαμόρφωση μιας ισχυρής κοινωνικής συνείδησης. Η τέχνη της που τονίζει την κοινωνική συνείδηση αναγνωρίζεται παγκοσμίως, όχι μόνο για τα μηνύματα που μας επικοινωνούν αλλά και για την ακρίβεια και τη δύναμή της.
Elvan kzkavruk Adanır και Jovita Sakalauskaite Kurnaz
Αυτές οι δύο Τουρκάλες ακαδημαϊκοί και καλλιτέχνιδες έχουν αναβιώσει την αρχαία παράδοση των «φυλαχτών πουκάμισων» που χρησιμοποιούνται στην οθωμανική κουλτούρα: οι αρχαίοι χρησιμοποιούσαν αυτά τα πουκάμισα κεντημένα με στίχους από το Κοράνι για να κάνουν τους πολεμιστές ανίκητους στη μάχη, να τους προστατεύσουν από το κακό και να τους φέρουν τύχη.
Το έργο ονομάζεται “Denial of Fear and Despair: Talismanic Shirts”. Κεντήματα έχουν δημιουργηθεί για να προστατεύσουν τη γυναίκα συμβολικά, αλλά και να επιστήσουν την προσοχή στις περιπτώσεις βίας των οποίων συνεχίζουν να είναι θύματα.
Erik Ravelo
Ο Κουβανός καλλιτέχνης Ravelo έγινε γνωστός για έναν λόγο λίγο περίεργο. Είχαμε ήδη ανακαλύψει αυτόν τον καλλιτέχνη το 2011 ως δημιουργό της αμφιλεγόμενης διαφημιστικής καμπάνιας της Benetton Group “Unhate”, η οποία απεικόνιζε διαφορετικούς χαρακτήρες της διεθνούς πολιτικής σκηνής στην πράξη ενός φιλιού στο στόμα.
Ο λόγος του σκανδάλου αφορά αυτή τη φορά την καμπάνια του με το έργο «Τέλος στη βία κατά των γυναικών» που ο Ravello δημιούργησε σε συνεργασία με τον Κινέζο φωτογράφο Shek Po Kwan, η οποία ήταν πολύ δυσάρεστη στο Facebook. Ήταν μάλιστα τόσο ανεπιθύμητη που λογοκρίθηκε εμποδίζοντας τον καλλιτέχνη να αγοράσει διαφημίσεις για τη διάδοση του μηνύματός του. Φυσικά, η αντίδραση του καλλιτέχνη ήταν άμεση:
«Στο Facebook μπορείτε να βρείτε οτιδήποτε από ανάρτηση εταιρικών όπλων, αλκοόλ, εσώρουχα για γυναίκες που αναδεικνύονται σε γυναικείους γλουτούς. Υπάρχουν άνθρωποι που κάνουν σεξ, κυνηγοί ζώων, για να μην αναφέρουμε τις σελίδες ρατσιστών ή χειρότερα ναζιστών.
Είναι κρίμα να μπλοκάρονται και να καταστρέφονται πρωτοβουλίες όπως αυτή, σχεδιασμένες να μεταφέρουν ένα ισχυρό μήνυμα για την υπεράσπιση των δικαιωμάτων των γυναικών. Στο τέλος, δεν κατάφερα να κάνω την καμπάνια, την είδαν τελικά μόνο φίλοι μου και κάποιοι ακόλουθοι.»
Αξίζει να δει κανείς τις πολυάριθμες εκστρατείες των Erik Ravelo και Fabrica για την υπεράσπιση των δικαιωμάτων των γυναικών και του ακρωτηριασμού των γυναικείων γεννητικών οργάνων.
Alberto Penagos
Ο Μεξικανός καλλιτέχνης Alberto Penagos επιλέγει τη ζωγραφική ως μέσο έκφρασης και ζωγραφίζει τη βία προς τις γυναίκες στη σειρά έργων με τίτλο «Βία κατά των γυναικών». Τα υπερ-ρεαλιστικά έργα κυριολεκτικά και μεταφορικά, δείχνουν τον πόνο και τα συναισθήματα που γεννά η βία. Η δυσφορία που δοκιμάζει ο θεατής στη θέα του έργου είναι έντονη.
Lise Bjørne Linnert
Η Νορβηγίδα καλλιτέχνις Lise Bjørne Linnert εργάζεται με διαφορετικά μέσα. Εδώ παρουσιάζουμε ένα συλλογικό έργο τέχνης με το όνομα “Desconocida / Unknown / Ukjent”.
Σε αυτό το έργο για τη βία εναντίον των γυναικών, όλοι οι άνθρωποι που επιθυμούν να συμμετάσχουν δεσμεύονται να κεντήσουν δύο ετικέτες υφασμάτων, μία με το όνομα ενός από τα θύματα των δολοφονιών της Ciudad Juarez (αυτή η πόλη του Μεξικού βρίσκεται συχνά στη συλλογική μνήμη των καλλιτεχνών) και μία δεύτερη με τη λέξη “άγνωστη” γραμμένη στη γλώσσα και το αλφάβητο του συμμετέχοντος στο έργο.
Ο στόχος είναι να θυμόμαστε με ένα «κοινό νήμα» ότι τα θύματα βίαιων εγκλημάτων είναι τα ίδια σε όλο τον κόσμο, δεν υπάρχει διαφορά θρησκείας, πολιτισμού ή χώρας προέλευσης.
Μέχρι τον Νοέμβριο του 2015 έγιναν σχεδόν 7.000 ετικέτες που κεντούν οι συμμετέχοντες από 450 εργαστήρια αφιερωμένα στο έργο.
Patricia Evans
Το έργο της Αμερικανίδας φωτογράφου Patricia Evans είναι ιδιαίτερα αιχμηρό. Ονομάζεται «Hidden in the radiant green, a man waits. In hate-blinded hands, darkness waits» και είναι μια συλλογή από 25 φωτογραφίες της Αμερικανίδας καλλιτέχνιδας μετά τη σεξουαλική επίθεση που υπέστη ένα απόγευμα κοντά στη Λίμνη του Σικάγο.
Ο τίτλος της συλλογής προέρχεται από την τελευταία πρόταση του βιβλίου “Working with avaiable lights” που έγραψε ο σύζυγος της φωτογράφου και έχει θέμα τον βιασμό και τις επιπτώσεις του στην οικογένεια. Οι φωτογραφίες παρατίθενται με ύφος ψυχρό, απρόσωπο, μοιάζουν σχεδόν με φωτογραφίες της αστυνομίας από τον τόπο του εγκλήματος.
Η Patricia Evans δραστηριοποιείται στην καταπολέμηση της βίας και συγκεντρώνει τα πρόσωπα και τις μαρτυρίες θυμάτων σεξουαλικών επιθέσεων στη συλλογή “The Voices and Faces Project”.
Flavia Carvalho
Ονομάζεται “A Pele da Flor” (Το δέρμα ενός λουλουδιού) και το έργο είναι πολύ δημοφιλές στο διαδίκτυο. Η Flavia Carvalho είναι Βραζιλιάνα καλλιτέχνης του τατουάζ και ασχολείται με το θέμα της βίας κατά των γυναικών. Η δράση της είναι απλή και άμεση: δημιουργεί δωρεάν τατουάζ για τα θύματα ενδοοικογενειακής βίας, ώστε να καλύψουν τις ουλές και τα σωματικά σημάδια της κακοποίησης.
Η υπηρεσία που προσφέρει δεν κοστίζει τίποτα στα θύματα. Η Carvalho γνωρίζει ότι το πρόβλημα είναι κρυμμένο καλά και ότι οι πραγματικές ψυχολογικές ουλές είναι δύσκολο να θεραπευτούν. Δείτε τι λέει για τη δουλειά της:
«Όλα ξεκίνησαν πριν από περίπου δύο χρόνια, όταν συνεργάστηκα με μία πελάτισσα που ήθελε να καλύψει μια μεγάλη ουλή στην κοιλιά. Μου είπε ότι βρισκόταν σε νυχτερινό κέντρο διασκέδασης όταν ένας άντρας τη μαχαίρωσε στην κοιλιά. Όταν είδε το τατουάζ τελειωμένο, συγκινήθηκε πολύ και αυτό με άγγιξε βαθιά.»
πηγή: inspirewetrust
