Δεν τίθεται θέμα στο αν ο σκιτσογράφος Βασίλης Παπαγεωργίου πιάνει μέσα από τη δουλειά του τον σφυγμό της κοινωνίας. Το κάνει. Οι δουλειές του, που από τον Σεπτέμβρη του 2013 δημοσιεύονται στην εφημερίδα Πριν και στο σάιτ Ημεροδρόμος, το επιδεικνύουν.
Ο Βασίλης Παπαγεωργίου πρόσφατα κυκλοφόρησε το λεύκωμα «Αριστεία και άλλα αστεία» – εκδόσεις Μπαρτζουλιάνος. Περιλαμβάνει σκίτσα του που δημιουργήθηκαν την τριετία 2020 – 2023. Ο Παπαγεωργίου στέκεται στην ουσία των πραγμάτων άλλες φορές αποδομώντας την αυτοβαπτισμένη ελίτ ως άριστη και άλλοτε διακωμωδώντας την ευλύγιστη κυβερνητική σοβαροφάνεια.
Πανδημία, Ακροδεξιά, Πολιτισμός, Εξωτερική πολιτική, ΠΑΣΟΚ, Παιδεία, Εργασιακά, Υγεία, Καταστροφές, Ακρίβεια, Βία και Καταστολή, Ουκρανία, Υποκλοπές, Διαφθορά. Θέματα που απασχόλησαν και απασχολούν όλους μας περνούν μέσα από τη ματιά του σκιτσογράφου δημιουργώντας ένα τοπίο όπου το σκίτσο και ο λόγος διαμορφώνουν άποψη.
Ο Παπαγεωργίου ασχολήθηκε με τη γελοιογραφία, δημοσιεύοντας σκίτσα σε περιοδικά της Νομικής Σχολής Αθηνών, από την οποία αποφοίτησε. Είναι επίσης πτυχιούχος της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών. Από το 1990 έως το 1992 συνεργάστηκε με την εφημερίδα Παρόν και συνέχισε στον Ριζοσπάστη μέχρι το 2013. Το χρονικό διάστημα 1999-2000 συνεργάστηκε με την εφημερίδα Οικονομία. Την περίοδο 2005-2010 συνεργάστηκε με το περιοδικό Γαλέρα. Tο 2014 συνεργάστηκε με τις εφημερίδες Εξέλιξη, Ενημέρωση, Επενδυτής και Symbol. Το 1998 εξέδωσε το κόμικ-στριπ Εθελουσία Εξοδος από τις Εκδόσεις Καστανιώτη.Έχει διδάξει σκίτσο στις Σχολές Πλάκα, στα ΔΙΕΚ Αθηνών, Ιστορία της Τέχνης στο ΙΕΚ ΑΞΙΑ, εικαστικά στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση και έχει εικονογραφήσει εξώφυλλα βιβλίων και παραμύθια. Γελοιογραφίες του έχουν εκτεθεί σε εγχώριους και διεθνείς διαγωνισμούς και εκθέσεις.
-Κατά τη γνώμη σου το σκίτσο είναι μέρος της ζωγραφικής ή αυτόνομη τεχνική καταγραφής του παρόντος;
Προφανώς αυτόνομη μορφή Τέχνης. Συνεπικουρεί συχνά και ο λόγος στο concept του σκίτσου. Το αστείο δεν είναι στόχος της ζωγραφικής, αλλά της γελοιογραφίας.
-Τι σημαίνει για σένα η κυκλοφορία του βιβλίου σου; Πότε ξεκίνησες να το δημιουργείς;
Ωρίμασαν οι συνθήκες από την άνοιξη του 2022. Ίσως όχι με αυτή τη μορφή, αλλά ένιωσα ότι είχα πια μια ενότητα σκίτσων που μπορούσαν να εκδοθούν. Συγκεντρωμένα τα σκίτσα σε λεύκωμα διαβάζονται αλλιώς. Αφορούν στη διακυβέρνηση από το 2020. Φτάνουν μέχρι και το 2023. Είναι έγχρωμα σκίτσα με πρόθεση ζωγραφικής εικονοπλασίας, πολλές φορές ταραχώδη στο σχέδιο, με μολυβιές και μορφές χωρίς περιγράμματα αλλά και ποικιλία στη χρωματική παλέτα. Αυτό το στιλ διαμορφώθηκε τα τελευταία έτη. Ταυτόχρονα είχα να ασχοληθώ με διαφορετική κυβέρνηση, μετά τα μνημόνια, με πανδημία και τον νέο πόλεμο στην Ευρώπη. Στόχος πάντα είναι η κυβερνητική πολιτική.
-Κάνεις πολιτικά σκίτσα. Ζούμε σε μια εποχή που η οργή και η αδικία μοιάζουν να κυβερνούν το παρόν μας. Υπάρχουν φορές που αφήνεις την οργή σου να πάρει μέρος στη δουλειά σου;
Συναισθηματική επένδυση έχει κάθε μορφής τέχνη. Η γελοιογραφία εκφράζει αυτόν που τη δημιουργεί και επικοινωνεί με το κοινό. Μπορεί και να διαφωνήσει μέρος του κοινού. Είναι θέμα λεπτών ισορροπιών πόσο θα υπερβάλλεις ως γελοιογράφος και αν έχεις το σωστό εύρημα. Η αδικία δε διορθώνεται με σκίτσα. Αποκαλύπτεται. Ο κόσμος δεν αλλάζει με πνευματώδη σχόλια, αλλά με την κυκλοφορία των ιδεών που εκφράζουν τα σχόλια. Η οργή δεν μπορεί να κυβερνά το σκίτσο, ας αφήσουμε την πιο νηφάλια ειρωνεία να το κάνει. Η καυστικότητα του χιούμορ επιδρά περισσότερο κι από ένα οργισμένο σύνθημα. Αλλά το κάθε τι έχει τη θέση και τον χρόνο του. Και η οργή και το χιούμορ. Δε θυμάμαι κάποιο οργισμένο σκίτσο μου.
-Η είσοδος των υπολογιστών στη δουλειά των σκιτσογράφων τι έφερε; Πώς άλλαξε τη δουλειά σας;
Δε φτάσαμε ακόμα η τεχνητή νοημοσύνη να κάνει σκίτσα… Ποιος ξέρει πότε θα γίνει. Φτάσαμε βέβαια στο φώτοσοπ, στην ταμπλέτα, στη κατάργηση του χαρτιού και των μέσων σχεδιασμού. Όλα τα κάνω στο iPad με το procreate. Η αλλαγή είναι η εύκολη διόρθωση και αναθεώρηση του σκίτσου.
Οι δουλειές για γελοιογράφους σπανίζουν. Κακοπληρώνονται. Δεν είναι επάγγελμα που είναι σε ζήτηση. Είναι σημείο των καιρών. Ακόμα και σε κινούμενη μορφή -το έκανα μέχρι πριν χρόνια- δεν έχει σημεία επανάκαμψης. Η δημοσιογραφία συρρικνώθηκε.
-Το σκίτσο για σένα είναι επάγγελμα ή αμειβόμενο χόμπι;
Δεν είμαι πια επαγγελματίας γελοιογράφος. Το κάνω γιατί είμαι εγώ, είναι η τέχνη μου από το 1987, η παλιότερη μορφή καλλιτεχνικής δεξιότητας που διαθέτω. Είμαι και ζωγράφος, αλλά το σκίτσο προηγείται. Οι δουλειές για γελοιογράφους σπανίζουν. Κακοπληρώνονται. Δεν είναι επάγγελμα που είναι σε ζήτηση. Είναι σημείο των καιρών. Ακόμα και σε κινούμενη μορφή -το έκανα μέχρι πριν χρόνια- δεν έχει σημεία επανάκαμψης. Η δημοσιογραφία συρρικνώθηκε.
-Πλέον σκίτσα βλέπουμε παντού. Όχι μόνο σ’ εφημερίδες. Σκίτσα βλέπω και στον δρόμο, βλέπω και σε υπολογιστές. Εσένα αυτό τι σου λέει;
Βλέπουμε εικόνες. Άλλοτε σχολιάζουν, άλλοτε κινούνται στον αφρό. Εάν βάλεις στο σκίτσο τη δημοσιογραφική διάσταση, την επικαιρότητα και τα γεγονότα, βαθαίνεις την ιδέα του σκίτσου. Υπάρχουν σκίτσα και σκίτσα… Το πολιτικό σκίτσο είναι κάτι συγκεκριμένο. Δεν είναι απλά μια εικόνα. Η πληθώρα εικόνων δεν μας έκανε σοφότερους. Μάλιστα οι διαφημιστικές εικόνες πλασάρουν κάτι διαφορετικό, αν όχι αντίθετο από το πολιτικό σκίτσο.
-Ζωγραφίζεις, κάνεις γλυπτά, κατά μία έννοια είσαι και εικαστικός καλλιτέχνης. Η διόγκωση του φαινομένου της τέχνης, η υπερπαραγωγή καλλιτεχνικού έργου δηλαδή, τι σου λέει;
Είμαι εικαστικός. Στο http://vpapageorgiou.com παρουσιάζω την εικαστική μου δουλειά. Η διόγκωση οφείλεται στο ότι όλα έγιναν «αγορά». Πρακτικά ένας καλλιτέχνης όπως εγώ, κινείται μέσα σε κάποια όρια. Τα εικαστικά έχουν κόπο και έξοδα. Θέλουν ωρίμανση και κοινό. Η πρόθεση να φτιάχνεις πίνακες και γλυπτά πρέπει να συναντιέται με την ανάλογη σοβαρότητα. Η «αγορά» δεν πρέπει να καταβροχθίζει τη σοβαρότητα του δημιουργού, επιβάλλει όμως τις επιδιώξεις της. Είναι τυχεροί όσοι διατήρησαν το προσωπικό τους όραμα εντός αγοράς. Η δηθενιά με τσαντίζει, αν δε γελάω μαζί της….
