Pacifiction – Η καταπληκτική ταινία του Αλμπέρτ Σέρα με τον Μπενουά Μαζιμέλ βγαίνει στα σινεμά από την Πέμπτη 15 Αυγούστου.
Pacifiction (2022) – Ένα πολιτικό θρίλερ του Αλμπέρτ Σέρα για τις νέες μορφές αποικιοκρατίας, με τον Μπενουά Μαζιμέλ. Η ταινία προβλήθηκε στο Φεστιβάλ των Καννών όπου απέσπασε ενθουσιώδεις κριτικές και θεωρείται ένα από τα κορυφαία φιλμ της δεκαετίας.
Pacifiction – Η πλοκή
Βρισκόμαστε στην Ταϊτή της Γαλλικής Πολυνησίας. Ο Ύπατος Αρμοστής της Δημοκρατίας και στέλεχος της γαλλικής κυβέρνησης Ντε Ρολέ, είναι ένας ευφυής άνδρας με άψογους τρόπους, ο οποίος κινείται στα υψηλότερα κλιμάκια της πολιτικής, ενώ παράλληλα συναναστρέφεται και με συμπολίτες του από τα κατώτερα κοινωνικά στρώματα.
Σύντομα όμως, θα κληθεί να διαχειριστεί τις συνέπειες της εξάπλωσης μιας είδησης που φημολογείται εντόνως: Ακούγεται πως στην περιοχή εθεάθη ένα υποβρύχιο, του οποίου η απόκοσμη παρουσία θα μπορούσε να προαναγγέλλει την επιστροφή των γαλλικών πυρηνικών δοκιμών…
Το γνώρισμα που καθιστά το Pacifiction όχι μόνο απαραίτητο στο σήμερα αλλά και διαχρονικό είναι η συμπυκνωμένη σοφία του, μέσα από μια ποικιλία μικρών διδαχών που έχουν ουσιώδη και όχι ηθικοπλαστικό χαρακτήρα.
Σε επίπεδο ανάλυσης, το Pacifiction φτάνει σε ύψη τέτοια ώστε να βάζει πάνω στο τραπέζι ερωτήματα που θα μπορούσαν να ανοίξουν έναν διάλογο που να κινείται ακόμη κι εκτός σινεφίλ πλαισίων.
Είναι ένα βαθιά πεσιμιστικό φιλμ, αλλά καταλήγει σε αυτήν τη μορφή όχι με απλοϊκούς αφορισμούς αλλά μέσω μιας πολύ εμβριθούς κατανόησης όλων εκείνων των συστατικών που σχηματίζουν το μεγάλο παζλ της πολιτικής στο τώρα. Θα φανεί το πόσο προφητικό θα αποδειχθεί στο μεσομακροπρόθεσμο μέλλον, η καλλιτεχνική του όμως αξία το κατατάσσει αδιαμφισβήτητα στις σημαντικές κινηματογραφικές στιγμές της τρέχουσας δεκαετίας.
Αρχίζει κανείς να υποψιάζεται το τι θα δει βλέποντας τα λευκά ρούχα να λαμπυρίζουν στο φως με τον ίδιο τρόπο που γινόταν με τα αντίστοιχα ρούχα στο «Ο Νονός, Μέρος 2ο».
Ενώ όμως ο Φράνσις Φορντ Κόπολα και άλλοι συνοδοιπόροι του κατά την κρίσιμη χρονική περίοδο του New Hollywood είχαν ως αποστολή να «πονηρέψουν» ένα αθώο κοινό που έβγαινε με πολλαπλά τραύματα από τη δεκαετία του 1960 και αντίκριζε ένα αβέβαιο μέλλον, το Pacifiction είναι ξεκάθαρα μια δημιουργία του 21ου αιώνα.
Που πάει να πει, ο κυνισμός πλέον είναι το modus operandi ακόμη και των λιγότερο υποψιασμένων, η κατανάλωση των εικόνων πιο γρήγορη και μαζική από ποτέ, άρα ήδη ο Άλμπερτ Σέρα γνωρίζει ότι έχει ως βάση ένα κοινό που σοκάρεται κι εντυπωσιάζεται πολύ δυσκολότερα σε σχέση με το παρελθόν. Και αυτό έρχεται να «δέσει» με την ολοένα και αυξανόμενη δυσπιστία του μέσου ανθρώπου απέναντι στην πολιτική σήμερα, που βλέπει ραγδαίες και απρόβλεπτες εξελίξεις στο πεδίο αυτό να έρχονται συχνά και ως κεραυνός εν αιθρία, που πολλές φορές πιάνει τον εαυτό του να αναρωτιέται «μήπως είναι όλα στημένα;».
Με αυτά τα δεδομένα, η κινηματογραφική γλώσσα που τελικά επιλέγεται είναι αυτή της υπόνοιας. Οι εκβιασμοί δεν εκφράζονται με κραυγές, αλλά με ψιθύρους. Η ιεραρχία δεν σκιαγραφείται ξεκάθαρα αλλά αχνοφαίνεται μέσα από ψήγματα αλληλεπιδράσεων.
Το σενάριο του Pacifiction δίνει μια μερική εικόνα για την έκταση των δραστηριοτήτων του πρωταγωνιστή και αφήνει στην ευχέρεια του κοινού να «γεμίσει» τα κενά μέσα από χειρονομίες, μισόλογα, περιστατικά που συμβαίνουν ή δεν συμβαίνουν, γιατί είναι μια οδός που αντικατοπτρίζει με απόλυτη ακρίβεια τόσο τον βαθμό της πρόσβασης στη γνώση του απλού πολίτη σχετικά με όσους λαμβάνουν αποφάσεις στο ανώτατο επίπεδο όσο και τη μυστικοπάθεια του κύκλου αυτού, του πώς εντός του έχει συχνά μεγαλύτερη σημασία αυτό που δεν λέγεται παρά το ανάποδο. Είναι όμως ταυτόχρονα ένας τύπος έκφρασης που εμπλέκει ουσιαστικά αυτόν που παρακολουθεί στα δρώμενα, που απαιτεί από τον ίδιο να έχει αυξημένη προσοχή για να κάνει τις απαραίτητες συνδέσεις και να βγάλει τα ανάλογα συμπεράσματα.
Όμως αυτό που προκύπτει δεν θα είχε τον ίδιο βαθμό σπουδαιότητας αν περιοριζόταν απλά σε μια εκθαμβωτική αισθητική και μια πολύ πρωτότυπη παρουσίαση μιας θεματικής που πολλάκις προσεγγίζεται με αρκετή αφέλεια στο σινεμά, ακόμη και στις περιπτώσεις που υπάρχει υποτίθεται μια ιδεολογική συνειδητότητα.
Το γνώρισμα που καθιστά το Pacifiction όχι μόνο απαραίτητο στο σήμερα αλλά και διαχρονικό είναι η συμπυκνωμένη σοφία του, μέσα από μια ποικιλία μικρών διδαχών που έχουν ουσιώδη και όχι ηθικοπλαστικό χαρακτήρα.
Μέσα σε κάτι λιγότερο από τρεις ώρες συνοψίζονται φαινόμενα και μοτίβα που έχουν επαναληφθεί αμέτρητες φορές στην πορεία της ανθρώπινης ιστορίας.
Το ότι ο «επικίνδυνος» για το αντίστοιχο στρατόπεδο καθορίζεται περισσότερο με οικονομικά κριτήρια, στην πραγματικότητα η ιδεολογία όταν υπάρχει στο όποιο αφήγημα της εχθρότητας είναι ψευδεπίγραφη, λειτουργεί μονάχα για τον φανατισμό του λιγότερο ενημερωμένου.
Το ότι οι εσωτερικές έριδες που πλήττουν την πλευρά που έχει το «πάνω χέρι» στον συσχετισμό δυνάμεων είναι πολύ πιο επώδυνες από αυτό που αφήνεται να φανεί. Το ότι οι ηγετικές ικανότητες, σε αντίθεση με τα σχήματα που εσκεμμένα αναπαράγονται από τον τύπο μέχρι τις τέχνες, δεν είναι συνώνυμες του ήθους.
Το ότι οι δολοπλοκίες που λαμβάνουν χώρα ανάμεσα σε πολιτικούς αντιπάλους είναι τόσο σύνθετες που σχεδόν πάντα προκαλούν «μετασεισμούς» σε χωράφια που εκ πρώτης όψεως δεν συνδέονται με τις εν λόγω κόντρες. Και φυσικά, το ότι το παιχνίδι της εξουσίας είναι μαραθώνιος και όχι σπριντ, άσχετα από το αν η ένταση της επικαιρότητας κάνει τα διακυβεύματα να μοιάζουν πιο επείγοντα. Και το φινάλε, σαν ένα κερασάκι στην τούρτα, προειδοποιεί επίκαιρα κι εύστοχα πως αυτά που γίνονται αντιληπτά ως αξίες ακόμη και στη λαϊκή συλλογική συνείδηση μπορεί να αποτελέσουν έναν προπομπό για τον ολοκληρωτικό όλεθρο…
Το άθροισμα των προβληματικών συνοψίζεται ιδανικά στην κεντρική ερμηνεία του Μπενουά Μαζιμέλ, η οποία αποκρυσταλλώνει αψεγάδιαστα την ουσία του homo politicus έτσι όπως έχει καθιερωθεί σύμφωνα με τα δυτικά πρότυπα. Περπατάει με υποδειγματική ακρίβεια πάνω στη λεπτή γραμμή ανάμεσα στον ελιτισμό και τη λαϊκότητα, και πάντα προσέχει το πώς θα εξωτερικεύσει ένα ξέσπασμα, έχοντας βαθιά επίγνωση πως υποδύεται έναν αντιήρωα που κινείται σ’ έναν κόσμο που παρακολουθεί και την πιο λεπτή αντίδρασή του.
Είναι ένα πορτρέτο μεστό και φιλοσοφημένο που προσφέρει αδρά την πολυδιάστατη απόλαυση του να παρατηρεί κανείς μια μυθοπλαστική φιγούρα να ξετυλίγει τον ψυχισμό της όσο χρειάζεται για να φανερωθούν τα καίρια σημεία της προσωπικότητάς της.
Σκηνοθεσία: Άλμπερτ Σέρα
Σενάριο: Άλμπερτ Σέρα, Μπαπτίστ Πιντό
Ηθοποιοί: Μπενουά Μαζιμέλ, Παχόα Μαχαγκαφανάου, Μαρκ Σουσίνι
